تا در سايهء بيكفايتى او هر اسبى را كه ميخواهند بتازند با وجود توصيهء شاه سليمان زير بار پادشاهى پسر ديگر او مرتضى ميرزا كه جوانى عاقل و باكفايت بود نرفتند .
سلطانحسين ميرزا بنام شاه سلطانحسين در 1106 بجاى پدر بر تخت پادشاهى نشست و اوّلين حركت زشتى كه از او سرزد نصب شاهنواز خان گرجى بود بحكومت قندهار و اين حاكم بدسيرت همانست كه بلقب گرگين خان معروف شده و موجبات عصيان افاغنه و انقراض سلسلهء صفوى را فراهم ساخته است .
روابط بين ايران و روسيه
در اواسط سلطنت شاه طهماسب اوّل تزار مسكوى ايوان چهارم پس از فتح شهر هشتر خان و رسيدن بسواحل بحر خزر و حدود داغستان شروع بتعرّض بحدود شمال قفقازيّه كرد و قسمت شرقى گرجستان تحت تهديد روسها و قزّاقها قرار گرفت امّا حكّام داغستان مكرّر متعرضين روس را شكست دادند و جلو ايشان را از اين طرف سدّ كردند .
پس از مرگ شاه طهماسب يعنى در ايّام سلطنت شاه اسماعيل ثانى و سلطان محمّد خدابنده بعلّت ضعف ايران روسها بمداخله در كار گرجستان شرقى پرداختند و خدابنده سفيرى براى اعتراض به اين امر بمسكو فرستاد و چون شاه عباس كبير گرجستان را كاملا مطيع ايران ساخت ديگر از روسها حركتى داير بر تعرّض در اين سمتها تا آن شاه باقى بود سر نزد .
در عهد شاه عباس ثانى يعنى موقعى كه پدر پطر كبير بر مسكوى سلطنت داشت هيئتى مركب از 800 نفر براى باز كردن راه تجارت با ايران بقزوين آمدند ولى بعد از آنكه شاه فهميد كه ايشان فقط براى معافيّت از پرداخت حقوق گمركى عنوان سياسى به خود بستهاند ايشان را از ايران بيرون كرده و بدربند برگرداند تزار روسيّه از اين عمل متغير شد و كشتيهائى بسواحل مازندران فرستاد و پس از آتش زدن فرح آباد سپاه بكنار مرداب استراباد پياده نمود ، ايرانيان ايشان را در شبه جزيرهء ميانكاله محصور و اكثر را دستگير كردند و عمل تزار بنتيجهاى نرسيد .
پطر كبير كه خيال داشت از راه ايران بخليج فارس و هندوستان راه يابد