بگرگين ميلاد پهلوان مشهور شاهنامه ميرساندند و بنادر اين ولايات هم مثل ميناب و جرون ( محلّ قديم بندر عباس حاليّه ) اسما تحت امر امراى هرموز و رسما مطيع حكمران هند پرتغال بودند .
پرتغاليها در سال 912 هجرى جزيرهء هرموز را بتصرّف خود درآوردند و امراى اين جزيره را كه باجگزار سلاطين ايران بودند مطيع و دستنشاندهء خود كردند و عمان و مسقط و جزاير ديگر خليج را هم تحت امر خود آوردند . در سال 920 شاه اسماعيل سفيرى پيش آلبوكرك حاكم هند پرتغال كه در خليج بود فرستاد و آلبوكرك هم باقتضاى وقت او را بگرمى پذيرفت امّا كمى بعد چون شنيد كه امير هرموز اطاعت پادشاه صفوى را گردن نهاده بتنبيه امير هرموز آمد و در آخر كار در ميناب با فرستادهء شاه اسماعيل عهدنامهاى بست و حاضر شد كه در مقابل صرفنظر كردن پادشاه صفوى از تقاضاى اطاعت از امير هرموز بايران در خواباندن انقلاب بلوچستان و لشكركشى ببحرين يارى نمايد و ايران و پرتغال بر ضدّ عثمانى متّحد يكديگر باشند .
باوجوداين معاهده پرتغاليها در سال 926 بحرين يعنى ساحل الحسا و جزاير مجاور آن را هم از تصرّف شاه اسماعيل خارج كردند و شاه اسماعيل يكى بعلّت نداشتن كشتى ديگر بسبب گرفتاريهاى داخلى بهيچوجه نتوانست كه مانع انجام خيالات پرتغاليها شود حتى در انقلاب عظيمى كه از 925 تا 928 در جميع جزاير و سواحل خليج از طرف ايرانيها بر ضدّ مردم پرتغال برپا شد و نزديك بود كه كار ايشان يكسره شود شاه اسماعيل هيچگونه حركتى از خود نشان نداد .
در سال 1009 اللّه وردى خان ابتدا خوانين لار را كه مانع ارتباط مستقيم فارس از جانب جنوب شرقى بسواحل خليج بودند و با پرتغاليها مساعدت داشتند از ميان برداشت سپس به اين عنوان كه بحرين هميشه ضميمهء فارس بوده سپاهى بتسخير آنجا فرستاد . پرتغاليها ببحرين حمله بردند و اللّه وردى خان براى آنكه فشار ايشان را بر بحرين بكاهد بندر جرون را مورد تعرّض قرار داد و با اين تدبير مانع استيلاى مجدّد پرتغاليها بر بحرين گرديد و اين ايالت كه اوّلين نقطهاى بود از سواحل خليج كه
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 678
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٦٧٨