تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 667

مساهمون:

ص٦٦٧
شاه اسماعيل و سران ايرانى در اين جنگ رشادت بسيار به كار بردند و پادشاه جوان صفوى چند بار با شمشير بر توپهاى دشمن حمله برد ليكن به علت كثرت جمعيت خصم و قوّت اسلحه‌هاى آتشين ايشان شكست خورد و محمد خان استاجلو و جمع كثيرى از سرداران ايران در اين واقعه بقتل رسيدند و شاه اسماعيل بتبريز عقب نشست . شاه اسماعيل چندى بعد بحدود همدان رفت و سلطان سليم تبريز را گرفت ليكن به علت مقاومت مردم و دستبرد لشكريان ايرانى در آنجا نتوانست ماند و پس از دو هفته آنجا را خالى نمود و شاه اسماعيل بتبريز برگشت . اگرچه جنگ چالدران ضربت سختى بود بقدرت لشكرى شاه اسماعيل و در نتيجه آن ديار بكر و كردستان ضميمهء ممالك سلطان سليم گرديد ليكن اثر ديگرى از آن در متزلزل ساختن بنيان دولت صفوى ظاهر نشد و شاه اسماعيل كمى بعد بتحكيم اساس كار خود توفيق يافت و چون بعلّت خطر ازبكان بخراسان اهميّتى مخصوص مى - نهاد پسر صغير خود طهماسب را كه هنوز سه سال نداشت بهمراهى يكى از امراى خويش نامزد حكومت آن سامان نمود و بقيّهء ايّام پادشاهى را بگردش در ولايات مختلفهء ايران گذراند و ديگر بلشكركشى و جنگ مهمّى اقدام نكرد .

وفات شاه اسمعيل در 19 رجب 930

شاه اسمعيل در ماه رجب 930 موقعى كه به شكار به طرف ولايت شكى رفته بود مريض شد و در 19 اين ماه در نزديكى سراب جان سپرد در حالى كه سن او از سى و پنج نگذشته و بيش از بيست و چهار سال سلطنت نكرده بود نعش او را باردبيل آوردند و در مقبرهء شيخ صفى الدّين دفن نمودند . شاه اسماعيل بلاشبهه يكى از رشيدترين و بزرگترين پادشاهان ايران است و اگرچه او در تحميل مذهب شيعه بر مردم اين كشور كه هنوز غالبا سنّى بودند از جادهء انصاف و آزادمنشى قدم فرانهاد و از روى تعصّب دينى بسيارى از بيگناهان را به سختى كشت امّا سياست او در اين راه يعنى ايجاد اتحادى مذهبى در ايران و رسمى كردن مذهب تشيّع و اختيار سيره‌اى كه جانشينان او همه بر آن رفتند نتيجهء بسيار بزرگى داد