تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 642

مساهمون:

ص٦٤٢
تيمورى نشاندند و خيال ايشان اين بود كه تحت امر او لشكركشى بچين را تعقيب نمايند . انتخاب ميرزا خليل بسلطنت پيرمحمّد را بقيام بر پسر عمّ واداشت و او كه خود حاكم فارس و از دو برادرش ميرزا رستم و ميرزا اسكندر اوّلى اصفهان و دوّمى همدان را مالك بودند پس از شور با امراى خويش چنين تصميم گرفت كه علىرغم ميرزا خليل و پدر او ميرانشاه متوجّه ميرزا شاهرخ عمّ و شوهر مادر خود شود و او را بسلطنت بخواند . شاهرخ اين تكليف را پذيرفت و پيرمحمّد از جانب او بحكومت فارس باقى ماند و با نهايت كفايت و عدالت بادارهء آن قسمت و اشاعهء امن و عدل پرداخت . سلطنت ميرزا خليل در ماوراء النّهر باشكالات زيادتر خورد چه جماعتى از امرا و طرفداران وصيّت امير تيمور سر بمخالفت برداشتند و چون رفتار ميرزا خليل هم چندان پسنديده نبود شاهرخ بعزم تنبيه ميرزا خليل و گرفتن خزاين پدرى كه بدست او افتاده بود به سمت ماوراء النّهر حركت نمود خليل سفرائى پيش شاهرخ كه در بلخ بود فرستاد و اظهار اطاعت كرد و قسمتى از خزاين تيمور را پيش او فرستاد . شاهرخ هم سلطنت خليل را بر ماوراء النّهر تصديق نمود و بخراسان برگشت امّا پيرمحمّد دست از ادّعاى خود برنداشت و بسركوبى خليل لشكر بماوراء النّهر آورد ليكن مغلوب شد و بقندهار گريخت و درصدد لشكركشى ديگرى بود كه در آنجا بدست يكى از امراى خود كه سمت وزارت او را داشت در 809 بقتل رسيد . خليل پس از چندى بدست يكى امراى متنفّذ خود معزول و محبوس شد و خان كاشغر بر ماوراء النّهر استيلا يافت . شاهرخ براى اصلاح كار اين خطّه خود بماوراء النّهر رفت و ميرزا خليل را بحكومت عراق فرستاد و سلطنت ماوراء النّهر را در 812 بپسر خويش ميرزا الغ بيك واگذاشت . خليل همچنان در حكومت عراق بود تا آنكه در 814 جان سپرد . حكومت ايران غربى و الجزيره و عراق و ارّان و ارمنستان و گرجستان را چنان كه گفتيم تيمور در حيات خود بجلال الدّين ميرانشاه واگذاشته بود و چون
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 642 | عباس إقبال آشتياني / حسن پيرنيا ( مشير الدوله )