و افواج قاهره بىتحاشى به تعجيل تا سه كروهى احمدآباد آمدند . و جبّا خانهء خاصه در اين وقت بر جمعى كه در ركاب بودند ، قسمت شد . و خواجه غياث الدين على بخشى بيگ حسب الحكم به احمدآباد روان شد ، كه خان اعظم لشكر گجرات را به موكب عالى به وقت جنگ ملحق گرداند .
داستان سام و حكايت رام نزد عقلا به خلاف نيست . و قصّهء رستم و سرگذشت اسفنديار پيش آمد و محمول بر تكلف شاعران سخن ساز نيست . آثار شجاعت كه از سلاطين سابق معين رسيده است ، مثل ايلغار سلطان جلال الدين منكبرنى از هندوستان به كرمان و از آنجا به گرجستان و معاودت به كرمان ؛ و فتح قرشى امير تيمور گوركان ؛ و تسخير هرات سلطان حسين ميرزا از فتح . . . « 1 » حضرت جنتآشيانى ظهير الدين محمد بابر پادشاه ، مجموع بر اعتماد بر غفلت غنيم است ؛ چه ، بر مطالعهكنندگان تواريخ مخفى نيست [ 724 ب ] كه آن جماعت از روى اضطرار بعضى در شب به وقت آنكه مخالفان در خواب غفلت بودهاند و بعضى در روز به وقت تنهايى مخالف بر آن امور اقدام نمودهاند .
و از ابتداى آفرينش منقول نيست كه پادشاهى از روى اختيار ، با آنكه به جمع دويست هزار و سيصد هزار سوار قدرت داشته باشد ، به اندك مايه مرد ، با وجود علم بر كثرت دشمن و آسودگى اسبان ايشان و ناتوانى اسبان خود ، به ايلغار آمده ، بر جنگ دشمن - خصوصا كه برادرش به شجاعت ضرب المثل باشد - اقدام نموده باشد ؛ چه ، محمد حسين ميرزا به صفت شجاعت بىتكلف متصف بود و مكررا در معارك بر امور خارج از قدرت ابناى زمان اقدام نموده بود . و بعد مسافت از آگره به گجرات بر عالميان در غايت ظهور است .
القصه چون به حوالى لشكر دشمن رسيده شد ، معلوم گشت كه آن جماعت بر قرب وصول رايات نصرت آيات مطلع هستند . از كمال مروت و نهايت شجاعت ، آن حضرت استيصال مخالفان را به وقت غفلت تجويز نفرمود . و كوس و كور كه حسب الحكم به نوازش درآوردند .
و مخالفان از آن صدا و غلغله « 2 » سراسيمه شده به ترتيب اسباب جنگ مشغول شدند .
و محمد حسين ميرزا با دو سه سوار تا كنار آب آمد كه خبر تحقيق كند . سبحان قلى ترك كه از بندههاى درگاه به كنار آب رسيده بود ، محمد حسين ميرزا از او پرسيد كه « اين چه لشكر است ، و سردار اين جماعت كيست ؟ » سبحان قلى گفت كه « جز نابيناى مادرزاد ، از طلوع آفتاب چيزى نمىپرسد . شكوه افواج پادشاهى و كوكبهء دولت شهنشاهى مخفى نمىماند .
محمد حسين ميرزا گفت كه « امروز چهارده روز است كه جاسوسان معتمد از مستقر
هامش
( 1 ) . يك كلمه ناخوانا .
( 2 ) . ق : + لشكريان .