و ينى نوع انسان بلكه به نباتات يكسان است ، حكم شد كه آن كولاب را كه به مرور ايام از خاك و گل پر شده بود ، مساحت كرده بر لشكريان قسمت كردند . و جميع مردم به طوع و رغبت به حفر آن مشغول نموده درياچهاى عظيم مرتب گشت . « 1 » و به جهت سرافرازى خان كلان كه حاكم ناگور بود ، منزل او از فرّ قدوم بهجت لزوم رشك فردوس برين شد . و مير محمد خان حسب المقدور در لوازم پيشكش و پاىانداز سعى نموده آنچه داشت بر طبق عرض نهاده و خدمت او مستحسن افتاد .
و چندرسين ، ولد راى مالديو در اين وقت عزيمت آستانبوسى نموده [ 719 ب ] به آن سعادت مشرف گشت . و راى مالديو نوكر زميندار چيتور « 2 » بود ، به سبب رشد و كاردانى از امثال و اقران خود فايق آمده كارش به جايى رسيده بود كه به وقتى كه حضرت فردوس مكانى ظهير الدين محمد بابر پادشاه عزيمت فتح هندوستان فرمود راجه مالديو صد هزار سوار به عزم محاربت جمع آورده بود . و به وقتى كه شير خان افغان به تغلب بر ملك هند مستولى شد ، عزيمت تسخير ملك راى مالديو نمود . و مالديو به عزم جنگ از مقرّ حكومت بيرون آمد و جمعى از زمينداران كه محال قديم ايشان را مالديو به عنف متصرف شده بود ، نزد شير خان رفتند و او را بر دفع مالديو ترغيب مىنمودند . اما به واسطهء كثرت لشكر مالديو ، شير خان هميشه انديشهناك بود ؛ چه ، راجپوتان شجاع نيز نزد مالديو بسيار جمع آمده بودند .
يكى از زمينداران صوبهء اجمير به مشورت شير خان كتابات مهردار از زبان امراى مالديو به شير خان نوشت . مضمونش آنكه « هرگاه لشكر شما نزديك برسد ما جدا شده به آن لشكر ملحق مىشويم . » و بر فوق همان مكاتيب « 3 » كه به خطّ هندوى هندوان صوبهء مالديو بود ، به شير خان جواب نوشت كه « ان شاء اللّه بعد از فتح ، هركدام از ولايات كه مىخواسته باشند بىمضايقه تعلق به شما دارد . و فلان روز اجمير محل نزول خواهد شد . »
و اين كتابات را به لطايف الحيل به دست مالديو انداختند . و مالديو كه به تغلب بر آن ملك مستولى شده بود و هميشه از زمينداران كه جبرا و قهرا اطاعت او مىنمود ، انديشهمند مىبود ، از مطالعهء كتابات هراسان شد . و با آنكه سه چهار منزل به قصد جنگ پيشتر آمده بودند ، توقف نمود و كوبنا « 4 » نام راجپوتى كه به شجاعت و حميت از تمام مردم او ممتاز بود او را بر توقف و ملاحظه از جنگ ملامت كرد . چون يكى از كتابات به نام كوبنا بود ، اين مبالغه كه از روى دولتخواهى و راستى بود محمول بر نفاق شد . و مالديو را يقين گشت كه اين جماعت به
هامش
( 1 ) . منتخب التواريخ : « و حكم بر كندن آن فرموده شكرتلاو نام نهادند . »
( 2 ) . م : خودپور . منتخب التواريخ ( ج 2 ، ص 141 ) : جودهپور .
( 3 ) . م : مكاتبات .
( 4 ) . م : كوينا .