ذكر وقايع سنهء نهصد و چهل و شش هجرى [ موافق سال نهصد و سى و ششم از رحلت خير البشر ] « 1 »
در اين سال شهريار ايران جمعى كثير از امرا را به تسخير ريشهر « 2 » كه در تصرف حسن سلطان ريشهرى بود نامزد گردانيد ؛ چه ، به كرّات از او و برادرش شاه على در برابر احسان مخالفت به ظهور آمده بود . و تمامت امراى فارس از ذو القدر و افشار آن قلعه را محاصره نمودند . و حسن سلطان را به دست آورده به درگاه فرستادند و در تبريز به قتل رسيد .
و در تبريز در اين سال مرض طاعون شيوع يافت و اردو مدتى از شهر به ييلاق رفته به وقت قشلاق به تبريز معاودت نمود .
و از جمله وقايع اين سال فوت عبيد الله خان اوزبك ، حاكم ماوراء النهر است . و كيفيّت اين واقعه آنكه عبيد الله خان به قصد دين محمد كه حاكم خوارزم بود ، با لشكر بسيار روان شد و از غايت غرور مطلقا او را در نظر نمىآورد . و دين محمد به اندك مردم در برابر آمده جنگ كرد و به حسب اتفاق لشكر عبيد الله خان به گل و لاى بسيار رسيدند و اكثر در لاى معطل گشتند ، و دين محمد ظفر يافته بسيارى از ايشان را به قتل رسانيد و جمعى كثير از امرا گرفته نزد عبيد الله خان فرستاد . و عبيد الله خان شكسته و پريشان حال به بخارا آمده از اين غصّه رنجور شد و يك ماه و نيم بعد از اين واقعه در اوايل ذيقعده درگذشت و دو پسر به يادگار گذاشت : عبد العزيز خان و عبد الرحيم سلطان .
هامش
( 1 ) . نسخ بياض است . قياسا افزوده شد .
( 2 ) . ريشهر : دهى از دهستان حومهء بخش مركزى شهرستان بوشهر . - فرهنگ جغرافيايى ، ج 7 .