ذكر وقايع سنهء نهصد و بيست و شش هجرى [ موافق سال نهصد و شانزدهم از رحلت خير البشر ]
در اين سال پادشاه ايران قشلاق در اصفهان گرفت و مولانا علاء الدين طبيب « 1 » - كه در فن خود يگانهء عصر بود - در روز نزول به اصفهان فوت شد . و از سلطان خليل ، حاكم شيراز امرى كه ملايم مزاج پادشاه نبود ، به ظهور آمد و كور سليمان به موجب حكم تنها به شيراز رفته ، سر او را به درگاه آورد . و ايالت شيراز به على سلطان محمكو مفوّض شد .
و احوال مملكت روم در اين سال آن است كه چون سلطان سليم فوت شد ، در روز دوشنبه دهم محرم سنهء نهصد و بيست و شش امراى او بالتمام اتفاق كرده سلطان سليمان ، پسرش را بر خود حاكم گردانيدند . و امينى « 2 » شاعر قصيده [ اى ] در تاريخ جلوس به نظم آورده است كه هر مصراعى از آن تاريخ آن سال [ - 926 ] است . و اين دو بيت از آن جمله است :
بداده زمان ملكت كامران * به كاووس عهد و سليمان ثانى
شه عاقل عهد سلطان سليمان * كز او نو شد آيين صاحبقرانى
و تمام آن سال بر روميان به فراغت گذشت .
هامش
( 1 ) . وى مولانا علاء الدين محمد بن صدر الدين طبيب شيرازى است كه « . . . به مرض ذات الجنب پهلو بر بستر ناتوانى نهاده بعد از دو سه روز امتداد عارضه در منزل بو الخار - كه از مضافات اصفهان است - به جوار رحمت ايزدى پيوست . » - روضة الصّفويّه ، ص 307 .
( 2 ) . مراد ، امينى سمرقندى است كه در بازگشت از سفر مكّه به استانبول اين قصيده را در مدح سليمان قانونى سرود و سه هزار آقچه صله گرفت . تمامى قصيده را در مجالس النفائس ، ص 406 به بعد بخوانيد .