و احوال مملكت هندوستان در اين سال اين است كه چون سلطان محمود ، حاكم مالوه را محافظ خان از قلعهء ماندو بيرون كردند و به ميان مملكت مالوه درآمده جمعيت بسيار به هم رسانيده بازگشت و قلعهء ماندو را محاصره كرد . جمعى از امرا كه در قلعه بودند با محافظ خان آغاز مخالفت نموده در خفيه به سلطان محمود پيغام فرستادند كه « تو را در فلان موضع به قلعه درمىآوريم . » و محافظ خان بر اين معنى اطّلاع يافته ، طاقت توقف نياورد . و در شوال نهصد و هفده صاحب خان را كه به سلطنت برگرفته بود برداشته به گجرات گريخت .
و سلطان مظفر در اين وقت به حكومت گجرات رسيده بود . ايشان را گرامى داشت و از عراق ايلچيان شاه اسماعيل در آن وقت به گجرات آمده بودند . روزى صاحب خان به جايى كه ايلچيان فرود آمده بودند رفت و ميان او و ايلچيان گفت و شنيدى شده به نزاع منجر شد و غوغا بلند شد . و در ميان گجراتيان شاهزاده مندو بدنام شد و ديگر در گجرات توقّف نتوانست نمود . به دهلى نزد سلطان سكندر [ لودى ] رفت . و محافظ خان از وى جدا شده به مالوه درآمد . و چون سلطان محمود از امراى مالوه خاطرجمعى [ 645 الف ] نداشت ، در مقام تربيت راجپوتان ( و هندوان ) « 1 » درآمد و يكى از ايشان را راىميدنى نام كرده معتبر ساخت .
و از اطراف و جوانب راجپوتان نزد او جمع شدند ، چنان كه عدد ايشان به دههزار رسيد . و در عرض يك سال امراى مالوه بالتمّام مستأصل شدند . جمعى را سلطان محمود به قتل آورده ، جمعى فرار نموده به اطراف رفتند . و راىميدنى « 2 » به كمال استقلال رسيده صاحب اختيار ملك و مال شد .
و در اين سال سلطان محمود ، حاكم گجرات بىحضور شد . و سلطان مظفر ، پسر خود را از برودره « 3 » طلب نمود و تا رسيدن پسر صحّت يافت . و سلطان مظفر رخصت يافته به ولايت خود رفت . و بعد از رفتن او ديگر باره مرض عود نمود و روزبهروز اشتداد مىيافت . تا آنكه در ماه رمضان به روز دوشنبه درگذشت . و بعد از دو ساعت سلطان مظفر را كه طلبيده بودند رسيد و نعش پدر را به مقبرهاى كه در قصبهء سركنج ساخته بودند فرستاد .
مدت سلطنت سلطان محمود پنجاه و چهار سال و يك ماه و دو روز بود . و ايام حياتش بيست و هشت سال و كسرى بود . « 4 » و بعد ازو تمام امرا اتفاق كرده مظفر شاه را بر خود حاكم گردانيدند . و سلطان مظفر امراى پدر را عزّت بسيار مىداشت و جمعى را كه از قديم الايام خدمت او كرده بودند به درجهء اعتبار رسانيد .
هامش
( 1 ) . ق : ندارد .
( 2 ) . م : راىمندو .
( 3 ) . م : بروده .
( 4 ) . در نسخ به همين ترتيب است . شايد رقم دو موضوع جابجا شده است .