گرفت ، و الّا در كابل بودن مشكل است . » جمعى طرف بدخشان و فوجى جانب هندوستان را ترجيح نهادند و آخر به طرف هندوستان روانه شدند .
در تومان . . . « 1 » توقف كرده ، كفّاران كوهستان را تأديبات نمودند . و صلاح در رفتن هندوستان ندانسته به كابل مراجعت فرمودند . كه خبر رسيد كه شيبك خان قلعهء قندهار را گرفته ارك را محاصره نموده بود ، به جانب خراسان مراجعت نمود ؛ چه ، بعضى از خزينههاى خود را در قلعهء نرهتو گذاشته بود . و شخصى در آن نواحى ياغى شده قلعه را متصرف مىشود .
شيبك خان از استماع اين خبر صلحگونهاى كرده برمىگردد و ناصر ميرزا از تنگناى حصار آزاد مىشود .
و يكى از وقايع اين سال [ - نهصد و سيزده هجرى ] ولادت با سعادت حضرت همايون پادشاه بود در شب سهشنبه [ 641 ب ] چهارم ذيقعده در ارك كابل و « شاه فيروز قدر » و « سلطان همايون خان » تواريخ تولد آن حضرت است . و حضرت فردوس مكانى طوى عظيم كرد و امرا و ساير لشكر و آحاد النّاس در اين طوى آنقدر زر نثار كردند كه خزينهها به نظر بيننده درآمد . و مردم آن ديار قبل از آن ، آنقدر زر يك جا نديده بودند .
و در اين سال سلطان بايزيد حاكم روم بيمار شد ، به وقتى كه از ادرنه متوجه اسلامبول بود .
و سلطان سليم پسرش كه در طرابوزان بود ، چون خبر ضعف پدر شنيد ، به عزيمت سلطنت متوجه لشكرگاه پدر شد ، و تا رسيدن او پدرش صحت يافت . و پدر از پسر بدگمان شده ، پسر نيز در مقام احتياط درآمد .
و حاكم مصر و شام و حلب ، قانصوه غورى از هيچ طرف دلنگرانى نداشت .
و سلطان سكندر ، حاكم دهلى در آگره به فراغت مشغول بود . و لشكريانش ولايت گواليار و آن نواحى را تاراج نموده معاودت كردند . و حاكم گجرات سلطان محمود در اين سال به محمدآباد رفت و از آنجا به واسطهء هجوم فرنگان به بنادر يرلينى و مهايم رفت و غلام خود اياز را از بندر ديب با صد كشتى مستعد جنگ به دفع فرنگان نامزد كرد . و اياز تا بندر جيپور كه داخل ركن است رفته با فرنگان جنگ كرد و ظفر يافت و به خدمت سلطان مراجعت كرد . و سلطان محمود نهم محرّم اربع عشر و تسعمائه [ - 914 ] به محمدآباد مراجعت نمود .
هامش
( 1 ) . يك كلمه ناخوانا .