و سلطان جنيد با مريدان به غزاى كفار طربوزان رفت ، و بعد از غزوات معاودت نموده به شروان درآمد . و امير خليل ، حاكم شروان لشكرى به جنگ او فرستاد . و سلطان جنيد در اين جنگ كشته شد و سلطان حيدر جانشين پدر شد . و امير حسن بيگ كه در اين وقت پادشاه ايران بود ، دختر خود ، عالم شاه خاتون « 1 » را به سلطان حيدر داد و شاه اسماعيل در سهشنبه بيست و پنجم رجب سنهء هشتصد و نود و دو از عالم شاه خاتون متولد شد .
و سلطان حيدر در سنهء هشتصد و نود و سه به مملكت شروان درآمد . و فرخ يسار بن امير خليل به مدد يعقوب بيگ با او جنگ كرد و در حدود تبرسران ، تيرى بر مقتل سلطان حيدر رسيده درگذشت . و يعقوب بيگ ، فرزندان سلطان حيدر را با والدهاش از اردبيل به شيراز فرستاد ، و منصور برناك كه حاكم شيراز بود ، ايشان را در قلعهء اصطخر محبوس ساخت . و سلطانعلى ميرزا و سيد ابراهيم و شاه اسماعيل در آن قلعه محبوس بودند « 2 » . تا آنكه رستم بيگ چنان كه گذشت - ايشان را از قلعه بيرون آورده مصحوب آيبه سلطان به جانب شروان فرستاد ، كه ميرزا بايسنقر و شروانيان را مغلوب گردانند . و رستم بيگ هرسه برادر را بعد از فتح به اعزاز به اردبيل فرستاد .
و سلطانعلى ميرزا در اردبيل به جاى پدران خود بر مسند ارشاد نشست و با اندك وقتى ، جمع كثير بر او جمع شدند . و رستم بيگ از شنيدن اين خبر بىطاقت شد . و ايشان را به اردو طلبيد و مدتى ايشان را به چشم نگاه داشت . و چون در مقام غدر شد ، سلطانعلى ميرزا اطلاع يافته به اتفاق برادران به اردبيل گريخت . و آيبه سلطان به حكم رستم بيگ به تعاقب رفت و در ظاهر اردبيل نزول نمود . « 3 » و سلطانعلى ميرزا ، شاه اسماعيل را جانشين خود ساخته به جنگ بيرون آمد و تا رمقى در بدن داشت ، كوشش كرد . و آيبه سلطان بعد از قتل سلطانعلى ميرزا مراجعت نمود .
و شاه اسماعيل و سيد ابراهيم با دويست كس از مريدان و حسن بيگ لله و خادم بيگ ،
هامش
( 1 ) . اين بانو ، حليمه بيگى آغا نام داشت كه به عالم شاه بيگم نيز مشهور بود . نام اصلى اين بانو مارتا بود كه بعد از ازدواج با سلطان حيدر چنين نامى توسط پدر يا شوهرش بر وى نهاده شد . مارتا يكى از سه دختر اوزون حسن و دسپينا كاترينا [ - شاهزاده كاترينا ] بود كه به دست پدر ، به همسرى سلطان حيدر درآمد .
( 2 ) . به تصريح دكتر عبد الحسين نوايى در يك نسخهء خطّى عالم آراى عباسى متعلّق به كتابخانهء مجلس ، نام طفل ديگرى به نام داوود ( و در جايى به نام محمود ) به اضافهء سه پسر سلطان حيدر به زندان استخر شيراز ذكر شده كه وى در آنجا فوت كرده و در اوجان شيراز دفن گرديده و مدفنش اكنون به مزار سلطان احمد صفوى مشهور است . - شاه اسماعيل صفوى ، ص 35 .
( 3 ) . در قريهء باروق - كه در يك فرسخى اردبيل واقع است - نزول نمودند و از عقب مقدّمة الجيش ، آيبه سلطان و حسين بيگ عليخان با فوجفوج از سپاه تراكمه رسيده و آن قريه را لشكرگاه نمودند . - ميرزا بيگ جنابدى ، روضة الصّفويّه ، تصحيح طباطبايى مجد ، ص 112 .