ايمن خواجه و حسين تيمور و تيمور سلطان و نوحه بوغا مشهورند .
و سلطان محمود آقسو و آن مملكت را به برادرزادگان گذاشته خود با اندك مردم به صحارى و كوى لانات مغولستان رفت . و آنجا كارى نساخته به اميد حقوق بسيار نزد شاهى بيگ خان رفت و با پنج پسر به حكم شيبك خان بر لب درياى خجند ( كشته شد و « لب درياى خجند » ) « 1 » تاريخ است . و تا سنهء احدى عشر و تسعمائه [ - 911 ] حكومت آقسو بر منصور خان بىمانعى مسلم بود . و در كاشغر ميرزا ابا بكر بود .
و احوال شيبك خان آن است كه چون از سلطان محمود خان تربيت يافت و تركستان را متصرف شد ، مردم ابو الخير خان كه به واسطهء منازعهء فرزندان او متفرق شده بودند ، اكثر نزد او جمع شدند و او قوى شده مرتبهء اول به موجب طلب اولاد ميرزا سلطان محمود به ماوراء النهر رفت و با حضرت فردوس مكانى جنگ نتوانست كرد و برگشت . و بار ديگر رفته سمرقند را - چنان كه گذشت - مادر سلطانعلى ميرزا به او داد و پادشاه مستقل شد . و با سلطان محمود و برادر بعد از آن جنگ كرد و ظفر يافت و ايشان را گرفت « 2 » و آزاد كرد و تاخت بر سر خسرو شاه برد و لشكر خسرو شاه متفرق شد . و شيبك خان آنچه در آن ولايت يافت به غارت برد و متوجه بلخ شد . و حاكم بلخ كه نوكر ميرزا بديع الزمان بود ، حصارى شد . و شيبك خان زمستان را در محاصرهء بلخ گذرانيد .
و احوال حضرت فردوس مكانى آن است كه در ماه رمضان هشتصد و نود و نه به دوازده سالگى در فرغانه پادشاه شد . و در آن وقت سلطان محمود خان و سلطان احمد خان از دو طرف متوجه فرغانه بودند . امير شرم طغاى به وقت فوت ميرزا عمر شيخ « 3 » اراده نمود كه آن حضرت را به كوهستان اوزكند برد و مولانا قاضى او را منع كرد و اندجان را مضبوط كردند . و جمعى از امراى ميرزا عمر شيخ كه به طرف مرغينان به ايلغار رفته بودند ، مراجعت نموده در استحكام حصار كوشيدند . و يكى از اكابر اندجان كه خيال مخالفتى كرده بود ، به حكم پادشاه كشته شد . و مردم شهر ترسيده در مخالفت حصار سعى بسيار نمودند . و مولانا قاضى راون حسن به رسم ايلچيگرى نزد ميرزا سلطان احمد رفت . و به وسيلهء خويشى و صلهء رحم طلب
هامش
( 1 ) . مادّه تاريخ كشته شدن سلطان محمود است برابر با نهصد و پنج ؛ ق مطلب ميان ( ) را ندارد .
( 2 ) . م : دستگير كرده بود .
( 3 ) . اين عمر شيخ ، پسر سلطان ابو سعيد بود كه از جانب پدر حكمران ناحيهء كوچك فرغانه بود تا اينكه بر اثر سقوط از كبوترخانه درگذشت . - عبد الحسين نوايى ، تاريخ ايران و جهان ، ص 490 . ظاهرا در ميان فرزندان و نبيرگان تيمور ، سه عمر شيخ بوده : يكى فرزند خود تيمور ؛ ديگرى نبيرهء او كه پسر پير محمد بوده است ؛ و ديگرى پسر ابو سعيد . - داستان تركتازان هند ، ج 2 ، ص 7 .