درياى سيحون بر بالاى بلندى واقع شده بود ، و آن حضرت را به كبوتر ميل بسيار بود . و كبوترخانه بر بالاى بلندساخته بودند . به وقتى كه به تماشاى كبوتران رفته بودند آن بلندى فرو ريخت و سبب وفات آن حضرت شد . ايّام حياتش سى و نه سال بود .
و سلطان احمد ميرزا متوجه اندجان شد . و امراى عمر شيخ ميرزا مردانگى كرده پسر بزرگ آن حضرت را كه ظهير الدين محمد بابر پادشاه نام داشت ، در دوازده سالگى به سلطنت برداشتند و از سلطان محمود خان كمك طلبيدند . و به حسب اتفاق در آن اوقات ، سلطان احمد ميرزا و سلطان محمود ميرزا فوت شدند ، چنانچه به جاى خود مذكور شود . و سلطان محمود خان به طمع تسخير سمرقند به آن ولايت رفت . و بايسنقر ميرزا او را شكست داد و خان گريخته به تاشكند رفت و در مقام انتقام شده شيبك خان را تربيت كرد . و شيبك خان سمرقند را - چنان كه در احوال او حضرت فردوس مكانى مذكور خواهد شد - گرفت و به غايت قوى شد و سلطان محمود خان را عاجز كرد . و برادر سلطان محمود خان ، سلطان احمد خان كه به وقت پدر به مغولستان گريخته بود ، در آنجا استقلال يافت و چند الوس را مستأصل گردانيد و از جمله مردم ارلات را از بنياد برانداخت .
و نوبتى جمعى از قوم قالوحى اتفاق كرده غافل شبى بر سر او ريختند و خرگاه او را تيرباران كردند . و شخصى به درون خرگاه درآمد و خان به نفس خود بر وى حمله كرد و چند زخم بر يكديگر زدند و آن شخص طاقت نياورده زخمدار بگريخت . و در اين وقت لشكريان خان آگاه شده رسيدند و خان خلاص شد و آن قوم به ميان قلماق گريختند . و سلطان احمد خان دو سال با قلماق جنگ كرد و دو مرتبه جنگ صف شده ظفر يافت و بسيارى از قلماقان را به قتل آورد . و قلماقان لقب مغول سلطان احمد خان را الاجه خان نام كردند . يعنى خان كشنده .
و بعد از اين فتوحات اوزبك قزّاق كه دو بار برادرش را شكست داده بودند ، جنگها كرد و مظفر شد و در سنهء نهصد و پنج متوجه كاشغر شد و آخر كار در كاشغر شكست يافت و باز به مغولستان رفت . و بعد از يك سال برادرش ، سلطان محمود خان به واسطهء استيلاى شيبك خان او را به كمك طلبيد . و او منصور خان ، پسر خود را در مغولستان پادشاه كرد و نزد برادر به تاشكند آمد . و برادران به اتفاق با شيبك خان جنگ كردند و به اتفاق شكست يافته گرفتار شدند . و شيبك خان به ملاحظهء حقوق سابق ، ايشان را آزاد كرد و تركستان را متصرف شد و هردو خان مغولستان به آقسو رفتند .
و سلطان احمد خان در اين اوقات بىحضور شده درگذشت و منصور خان [ 628 الف ] به جاى او در آقسو حاكم شد . و سلطان احمد خان را هجده پسر بود . منصور خان و سعيد خان و سكندر سلطان و بابا خان سلطان و شيخ محمد سلطان و سلطان خليل و
تاريخ الفي ( فارسى ) — صفحة 5437
مساهمون: غلام رضا طباطبايى مجد
ص٥٤٣٧