بسيار نموده ، چند روز طوى داد و سلطان بيگم را نامزد او فرمود و شاهزاده را با نوكران به انواع عنايات و رعايات تسلى فرموده رخصت معاودت فرمود . و شاهزاده چون به بدخشان رسيد ، از امير فريد رنجيده ، او را به قتل آورد . و بدين جهت خلل در ملك شاهزاده پيدا شد .
و به وقتى كه به واسطهء آمدن يادگار محمد ميرزا خلل در خراسان افتاده بود ، ميرزا محمد عمر بن ميرزا خليل بن ميرزا جهانگير بن ميرزا محمد سلطان بن ميرزا محمد جهانگير بن امير تيمور گوركان به اتفاق امير يوسف ترخان و فوجى ديگر از سرداران از ميرزا سلطان حسين جدا شده به جانب گرمسير و قندهار رفتند . و در قندهار امير نظام الدين كوچك برلاس كه از امراى معتبر سلطان ابو سعيد بود ، حكومت داشت و كس به خدمت شاهزاده فرستاده او را به قندهار طلبيد ، و حكومت قندهار بر ميرزا محمد عمر مقرر شد . و به وقت آنكه ميرزا سلطان حسين و ميرزا سلطان محمود به يكديگر مشغول بودند ، ميرزا محمد عمر كمفرصتى كرده به اطراف مملكت پادشاه دستدرازى كرد . و پادشاه بعد از فتح ، به دفع او متوجه شد . و خبر او را در نواحى قاين دادند . و چهار هزار سوار به ايلغار به طرف او رفته ، او را گريزانيدند و غنيمت بسيار از لشكريان او گرفتند . و شاهزاده به قندهار گريخت و امرا معاودت نمودند . و بار ديگر ميرزا محمد عمر لشكرى فراهم آورده به نواحى هرات آمد ، و امير مظفر برلاس با لشكر گران به دفع او مأمور شد و در جنگ تيركارى به شاهزاده رسيده هلاك شد و قندهار به تصرف پادشاه خراسان درآمد .
و در هرات امير عليشير كه سابقا مهردار بود ، امارت ديوان يافت و به عرض رسانيد كه « به واسطهء منصب ، امرا به حسب توره ، بر من مقدم خواهند نشست . » حكم شد كه بجز امير مظفر برلاس ديگرى بر او مقدم ننشيند . و خواجه مجد الدين نيابت يافت و امير و نايب با سپاهى و رعيت به غايت سلوك كردند .
و امير حسن شيخ تيمور - كه شرح احوال و آمدن و رفتن او مكرّر ثبت شده - در اين ولا قلعهء خبوشان را كه تعلق به او داشت ، مستحكم ساخته ، ذخيرهء بسيار جمع كرد . و خود از هرات ارادهء فرار نمود . و اين خبر به پادشاه رسيد . او را در قلعهء اختيار الدين « 1 » محبوس ساخت . و بعد از چند روز كه در قلعه حبس بود ، بند خود را به سوهانى كه دوستانش به او رسانيده بودند ، گشوده بود به حكم پادشاه كشته شد . و نتيجهء بىوفايى آخر به او عايد شد .
و احمد مشتاق كه حاكم بلخ بود ، چون استقلال يافت ، به عزيمت آنكه اگر ميرزا سلطان
هامش
( 1 ) . اختيار الدين : در خصوص اين قلعه - روضات الجنات اسفزارى ، ج 1 ، ص 35 ؛ تاريخ مغول اقبال آشتيانى ، ص 325 ، 332 ، 338 .