كه در اموال ولايت بلخ تصرف بسيار - نوكران امير فيروز شاه - كردهاند و سيّد تنها گستاخى ( تحقيق آن معامله ندارد ) « 1 » حكم شد كه به اتفاق ميرزا محمد جوكى آن معاملات را منقّح سازد . و ميرزا محمد جوكى را از ديرباز نسبت به امير فيروز شاه ذخيره [ اى ] در خاطر بود و ميرزا و سيد كه هردو فرصت مىخواستند ، به اتفاق به سعى تمام به تحقيق قضايا مشغول شدند .
و در اين سال سلطان محمّد ، حاكم دهلى به اجل طبيعى درگذشت « 2 » و پسرش ، علاء الدين بن محمد شاه حاكم شد و جمله امراى سرحدات آمده با او بيعت كردند و بهلول لودى از آن جمله بود . و سلطان محمود خلجى حاكم مالوه چون از ولايت رانا مراجعت نمود ، آوازهء شجاعت او عالمگير شد و سلطان محمود بن سلطان برهيم ، حاكم جونپور سى فيل خوب به رسم پيشكش فرستاده و رخصت تنبيه ضابط كالپى گرفته ولايت كالپى را تاراج كرد و به ولايت خود مراجعت نمود .
و سلطان محمود خلجى به جهت كدخدايى فرزندان خود در اين سال طوى بزرگ كرد و دوازده هزار قباله - كه بسيارى از آن زردوزى بود - در آن روز به امرا و لشكريان مرحمت شد . و بعد از فراغ از جشن و سور متوجه تسخير قلعهء كاكرون شد و ضابط كالپى از حاكم جونپور شكايت كرد و پيشكش بسيار به درگاه فرستاد . و سلطان محمود خلجى كس به محمود جونپورى فرستاد و او را از تاراج ولايت كالپى منع نمود . و چون با بهمن « 3 » ، مقدم كاكرون به واسطهء قرب جوار مىدانست كه محمود خلجى او را به حال خود نخواهد گذاشت ، هفت سال بود كه استعداد حصاردارى مىكرد و در اين وقت مردم خود را در حصار گذاشته خود نزد رانا ، مقدم جتون رفت كه كمك بياورد .
چون سلطان محمود به پاى قلعهء كاكرون بيامد ، مقدم آنجا با لشكر رانا كه به كمك آورده بود به قلعه درآمدند و بعد از [ 585 ب ] هفت روز بيرون آمده با سلطان محمود جنگ كردند و شكست يافتند و اكثرى كشته شدند . و فرصت به قلعه آمدن نداشتند و قلعه به تصرف سلطان محمود درآمد و سلطان قلعه [ اى ] ديگر بنا كرده مصطفىآباد نام كرد . و كفار اطراف و نواحى از اين فتح از او به غايت در حساب شدند و بيست و چهار قلعه در آن نواحى كه به دست ايشان بود ، خالى كرده به كوه و جنگل گريختند و جميع آن قلاع به تصرف لشكر مالوه درآمد . و از آنجا كوچ كرده به پاى قلعهء مندلگر آمد . و به گوش سلطان رسيد كه رانا كوبتهار در مجلس گفته است كه « هر ولايت كه محمود خلجى از هندوان گرفته است ، از تصرف او بيرون آورده
هامش
( 1 ) . م : ( نكرده ) .
( 2 ) . منتخب التواريخ : « و مدت ملك او چهارده سال و چند ماه تخمينا بود . »
( 3 ) . ق : بىنقطه .