ذكر وقايع سال ششصد و شصتم از رحلت خير البشر « 1 »
در چهاردهم شهر صفر اين سال شهزاده تبشين اغول بن هلاگو خان درگذشت . و در ماه ذيحجه اين سال سلطان مظفر الدّين حجّاج ، پسر سلطان قطب الدّين ، حاكم كرمان ، در حين مراجعت از هندوستان با لشكرى گران در راه كرمان وفات كرد . و باعث رفتن او به هندوستان آن بود كه چون حجّاج سلطان در وقتى كه اباقا خان از آذربايجان به جنگ براق متوجّه خراسان بود وى لشكرى مستعدّ به هم رسانيده به خدمت اباقا خان پيوست ، و در آن معركه - چنانچه سابقا قلمى شد - آثار و مساعى جميله به ظهور از وى رسيد و در حضور اباقا خان وظيفهء جانسپارى و اخلاص به تقديم رسانيده منظور نظر عاطفت اثر اباقا خان گشته در وقت مراجعت اباقا خان خدمت حجّاج سلطان را به انواع عنايات پادشاهانه و انعامات خسروانه سرافراز ساخته به جانب كرمان فرستاد .
چون حجّاج سلطان اين نوبت به كرمان آمد مهمّات او روزبهروز روى به ترقّى نهاد . او از غايت نخوت جوانى و غرور و تقرّب خانى رعايت حرمت محترم پدر خود ، تركان خاتون ، را مرعى نداشته بىآدابى را نسبت به خاتون عاقله به جايى رسانيد كه در مجلس بزم خواهىنخواهى آن خاتون با ناموس را حكما رقص فرمود . و ملكه تركان خاتون چون در آن وقت چارهاى غير از اطاعت آن بىحميت نديد ، بالضّروره به رقص كردن برخاست ، و نديمان حجّاج سلطان در وقت رقص تركان خاتون به اين بيت مترنّم شدند :
پير است چرخ و اختر ، بخت تو نوجوان * آن به كه پير نوبت خود بر جوان دهد
هامش
( 1 ) . ق : عليه و آله التحية من الملك الأكبر .