برآنيم كه خون اريق بوكا را ببخشيم و او را خلاص كنيم . شما در اين باب چه گوييد ؟ »
چون اين ايلچيان به الغو رسيدند و پيغام قاآن رسانيدند ، الغو گفت كه « من نيز به جاى چغتاى بىكنگاچ قاآن و هلاگو خان بسته زبانم . وقتى كه تمامت آقا واينى جمع شوند و راستى و كجى مرا تحقيق كرده بپرسند ، اگر مرا پسنديده دارند آن وقت [ اگر ] مرا سخن نيك و بد برسد [ بگويم ] . »
بعد از آن ايلچيان متوجّه خدمت هلاگو خان شدند . چون در خدمت رسيدند پيغام قاآن گذرانيدند و آنچه از الغو در جواب سخن قاآن شنيده بودند نيز به عرض رسانيدند . هلاگو خان گفت كه « هرچه تمام آقا واينى كنگاچ كرده و قرار دادهاند ما نيز آن سخن را معقول مىدانيم . و چون بركه عزيمت قوريلتاى كند ما نيز برنشينيم . » بعد از آن ايلچيان خود را با ايلچيان قاآن همراه پيش بركه فرستاده تا ميعادى معين قرار [ 314 الف ] دهد و در خدمت قاآن در قوريلتاى حاضر شوند .
و چون اين جماعت پيش بركه رسيدند و احوال عرضه داشتند ، بركه در جواب گفت كه « هرچه قاآن و هلاگو خان و تمامت آقا واينى كنگاچ كردهاند و قرار داده ، ما نيز آن را صواب مىدانيم و از صوابديد ايشان بيرون نيستيم . » بعد از آن فرمود كه « ما در هوكارييل متوجّه خدمت حضرت قاآن خواهيم شد و در بارس ييل مسافت راه قطع كرده در لوى ييل « 1 » مصاحب هلاگو خان به قوريلتاى خواهيم شد . »
چون ايلچيان بازگشته به بندگى قاآن رسيدند و احوال عرضه داشتند ، قاآن ، اريق بوكا و آسوتاى را اجازت فرمود كه به اردوى خود رفته به حال خود باشند .
و از جمله وقايع اين سال مخالفت ميانهء هلاگو خان و بركه پسر جوچى بود . و مفصّل اين مجمل آنكه چون هلاگو خان اكثر ممالك ايرانزمين را مستخلص گردانيده روى توجّه به ترتيب و تدبير ممالك آورد ، خاطرش از تحكّمات بركه بسيار ملول گشت . و سبب تحكّم بركه بر هلاگو خان و تفوّق او بر هلاگو خان آن بود كه چون باتو او را همراه منگوقاآن به تختگاه قراقروم فرستاد تا منگوقاآن را در ميانهء آقا واينى بر تخت نشانيد ، بركه در آن وقت با منگوقاآن مدّتى مديد بر سرير خانى مىنشست و هلاگو خان چون برادر كوچك منگوقاآن بود ، در آن وقت از رهگذر توره خدمت برادر بزرگ مىكرد و بركه همان حالت را منظور داشته هميشه ايلچيان پيش هلاگو خان مىفرستاد و از وى آنچه مىخواست ، به حكم مىطلبيد .
و هلاگو خان به ملاحظهء آنكه بركه آقا بود ، تحمّل آن مىنمود .
هامش
( 1 ) . جامع التواريخ : تولى ييل .