دست از جنگ بازداشته به آرامگاه خود رفتند . و در اين مرتبه اكثر سپاهيان از هردو طرف به واسطهء تشنگى و پيادگى هلاك شدند . و در زمستان هردو برادر به خانههاى خود رفتند و بهار و تابستان نيز به حال خود گذرانيده متعرّض يكديگر نشدند .
و چون مكرّرا در اين ايّام اريق بوكا كس پيش الغو فرستاده از وى به سلاح و علوفه امداد خواسته و او اجابت ننمود ، اريق بوكا لشكرى ترتيب داده متوجّه جنگ الغو گشت . و عن قريب حكايت او به تفصيل مىآيد ، ان شاء اللّه تعالى .
اكنون شمّهاى از احوال شهزاده هلاگو خان و آنچه او را در ايرانزمين از فتوحات روى نموده سالبهسال شنيد . سابقا قلمى شد كه هلاگو خان در سنهء خمسين و ستّمائه [ - 650 ] امير كبيقانويان را با لشكرى جرّار به دفع قلاع ملاحده نامزد فرموده بود ، و وى در اوايل محرم سنهء ششصد و پنجاه و يك از آبآمويه گذشته دست به تاخت و تاراج ولايت قهستان - كه عمده اسماعيليه در آن بلاد مىبودند - برآورد . و بعضى از ولايات قهستان را فتح نموده از آنجا با پنج هزار سوار پياده عنان عزيمت به صوب قلعهء گرد كوه منعطف داشت و در ماه ربيع الاوّل همين سال به پاى آن قلعه رسيده ، چون نيك انديشه نمود قلعهاى ديد بسيار مستحكم و گرفتن او بسيار دشوار ؛ بنابراين ، فرمود تا در حوالى قلعه خندقى بريدند و پيرامن آن خندق ديوارى استوار برآوردند ، و سپاه خود را در قفاى آن ديوار به جرگه فرود آورد . و از آن طرف ديگر نيز خندقى عميق و ديوارى مستحكمتر از آن ديوار برآورد ، چنانچه سپاه در ميان دو خندق و دو ديوار به درازى فرود آمده از دو طرف تردّد مىكردند و از آسيب شبيخون فداييان محفوظ مانده شبها دو طرف راه به احتياط تمام نگاه مىداشتند .
بعد از آن بحسوقانويان « 1 » را در آنجا گذاشته خود به پاى قلعهء مهرين رفت و آن قلعه را محاصره كرده منجنيقها نصب نمود و جمعى از امرا به آنجا تعيين كرد و خود در هشتم جمادى الآخر اين سال به پاى شاهدز درآمد و جمعى را بكشت . و از آنجا متوجّه ولايت طارم و رودبار شده در آن ولايت نيز تاخت و تاراج بسيار كرد . بعد از آن به پاى منصوريّه و الهنشين آمدند و هجده روز كشش كرده و از آنجا بازگشته روى به قهستان آوردند و گلّههاى تون و ترشيز و زيركوه « 2 » را براندند و قتل و تاراج كرده بسيار مردم را اسير و برده بردند . و در نهم جمادى الأوّل سال مذكور تون و ترشيز را گرفتند ، و در دهم ماه شعبان دز مهرين را بستند و بيست و هفتم ماه رمضان دز كمالى را به حوزهء تصرّف خود درآوردند ، و نهم شوّال همين سال از گرد كوه ، فداييان شبيخون آورده جرگهء مغول را خراب كردند و اكثر مغولان را به قتل
هامش
( 1 ) . جامع التواريخ : بورى .
( 2 ) . متن : دزكوه .