بر رئوس منابر او را به ولايتعهدى پدر خواندند . و در ماه ربيع الأوّل اين سال ، حرم خليفه مقتفى لامر اللّه ، فاطمه خاتون ، دختر سلطان محمّد بن ملكشاه ، وفات يافت .
و در اين سال سيف الدّين غازى بن امير اتابك زنگى به عزم تسخير ولايت ماردين رفت و قلعهء دارا « 1 » كه از مشاهير قلاع آن ولايت بود فتح نمود . و بسيارى از ولايت ماردين به تصرّف او درآمد و چندان خرابى در آن ولايت از ممّر عبور سپاه سيف الدّين غازى بههم رسيد كه فوق آن متصوّر نبود .
و باعث بر لشكركشى سيف الدّين غازى به ولايت ماردين آن بود كه بعد از فوت امير اتابك زنگى ، صاحب ماردين ، حسام الدّين تمرتاش و والى حصنكيفا فرصت غنيمت دانسته ولاياتى كه امير اتابك زنگى از ايشان گرفته بود بازگرفتند و نوّاب و عمّال امير اتابك را بيرون كردند . بنابراين ، چون سيف الدّين غازى به جاى پدر خود متمكّن و مستقل شد ، به قصد گرفتن آن مواضع رفته آنها را با زيادتى به تصرّف خود درآورد و بهخلاف وضع پدر ، ولايت را خراب كرد ، چنانچه از حسام الدّين تمرتاش ، صاحب ماردين ، منقول است كه وى گفت كه « عجب حالتى است كه ما قبل از اين از امير اتابك شكايت مىكرديم ، الحال ظاهر شد كه ايّام او عيد مردم بود ؛ چه ، او مكرّر بر سر ولايت ما آمده ، امّا از هيچ احدى يك توبره كاه بىاجرت نمىگرفت . اكنون بندگان سيف الدّين غازى ولايت سلطان را درونك ولايت بيگانه خيال كرده دست نهب و غارت دراز كرده هرچه مىخواهد مىكند و اموال سلطان را به تاخت و تاراج مىدهد . »
آخر الأمر ، چون بيداد و خرابى سيف الدّين غازى در آن ولايت از حد گذشت و امير حسام الدّين تمرتاش از مقاومت او عاجز ماند ، بالضّروره جمعى از علما و مشايخ در ميان انداخته بر مصالحه قرار دادند و دختر امير حسام الدّين را به عقد سيف الدّين غازى درآورده مواد مخالفت را ميانهء ايشان بالكليّه مسدود گردانيدند . و سيف الدّين غازى عنان عزيمت به صوب موصل منعطف داشت و امير حسام الدّين تهيّهء اسباب دختر كرده از عقب سيف الدّين غازى آن را به تجمّل تمامتر به موصل رسانيد . اتّفاقا ، قبل از آمدن آن دختر ، سيف الدّين بيمار شده بود و صعوبت آن بيمارى به سرحدّ آن كشيده بود كه از زندگانى او مأيوس شده بودند .
بنابراين ، چون دختر رسيد سيف الدّين به وى التفاتى نكرد . تا آنكه او وفات كرد و برادرش قطب الدّين مودود به جاى او متمكّن شد و منكوحهء برادر را به سلك ازدواج خود درآورد .
و در كامل التواريخ ابن اثير جزرى فوت سيف الدّين غازى را از جمله وقايع سال پانصد و
هامش
( 1 ) . شهر و قلعهاى كوهپايهاى ميان نصيبين و ماردين .