تمام كرد « 1 » .
كتاب اربعين ، بسال 1036 بدست ادهم واعظ خلخالى در چهل فصل تأليف ، و در آغاز هر فصل آيهيى از قرآن و سپس سخنانى از پيامبر و امامان نقل شده است « 2 » .
مفتاح الاخلاق در شرح مشكلات اخلاق ناصرى و واژهها و جملههاى عربى آنست بدست عبد الرحمن بن عبد الكريم عباسى برهانپورى كه كار خود را بسال 1085 ه در دو « قسم » تمام كرد « 3 » .
كتابهايى از قبيل عيار دانش ابو الفضل علامى و سراج المنير مير محمد شريف و بهار دانش عنايت الله كنبوه و نگارستان كمال پاشازاده و معدن الجواهر طرزى و محبوب القلوب ممتاز فراهى همگى فصلهايى از مسايل اخلاقى دارند ولى شيوهء نويسندگان آنها چنين است كه حكايتهايى آورده و هردسته از آنها را در ذيل يكى از نكتههاى اخلاقى فصلبندى نمودهاند و بنابراين بهتر آن خواهد بود كه آنها را در ذيل كتابهاى قصص و حكايات ذكر كنيم .
كتابهاى مربوط بامثال و حكم را مىتوان در ذيل كتابهاى اخلاقى آورد زيرا مثلها در حقيقت حاوى نكتههاى اخلاقى و اجتماعى و دستورهاى زندگانى هستند و نيز پيدا شدن آنها در زبانها نتيجهء برخورد با آيينها و خوگريهاى گونهگونست چه از راه خرق آنها و چه به قصد تأييد و تثبيت آنها .
از ميان اين كتابها بايد جامع التمثيل محمد على حبلهرودى را ذكر كرد كه در سال 1054 بفرمان سلطان عبد الله قطبشاه ( 1020 - 1083 ) و به پيشنهاد وزيرش شيخ محمد الخاتون فراهم آمد ، و درحالىكه شاه عباس در ايران بجمعآورى مثلهاى تركى فرمان داده بود ، قطبشاه گلكنده جمعآورى مثلهاى فارسى را
هامش
( 1 ) - فهرست آستانهء قدس رضوى ، ج 7 ص 194 ( از يادداشتهاى آقاى دكتر سيد محمد ترابى ) .
( 2 ) - نسخهيى از آن بشمارهء ( 3 : 440 ) در كتابخانهء حضرت عبد العظيم در رى موجودست .
( 3 ) - نسخهء كتابخانه موزهء بريتانيا ، فهرست ريو ج 3 ص 836 - 837 .