تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1478

مساهمون:

ص١٤٧٨
پسر مؤلف ياد شده ، ملا محمد باقر مجلسى ( م 1110 ه ) كتاب حق اليقين را بنام شاه سلطان حسين نوشته و در آخر شعبان سال 1109 بپايان رسانيده است . اين كتاب آخرين تأليف از تأليفات چهل و نه‌گانهء مجلسى به زبان فارسى در مسائل مذهبى شيعه و در همان حال از جملهء كتابهاى معتبر اعتقادى شيعه به فارسى در دوره‌هاى اخير تشيع اثنى عشريست . مجلسى در جستارهاى مختلف كتاب ياد شده غالبا بدليلهاى نقلى استناد كرده و اتكاء او بدليل عقلى بسيار كمتر است و در حقيقت بايد اين كتاب او را هم از جنس ديگر اثرهاى او و تحت تأثير اطلاعات وسيعش از احاديث شيعه و استناد به آنها دانست . حق اليقين در شش باب و هر باب منقسم باجزاء مختلف از قبيل مقصد و فصل و مباحث گونه‌گونه‌ييست كه در آنها گنجانيده شده است بدين شرح : باب 1 ) اثبات وجود حق تعالى و صفات كماليهء او در ده فصل . 2 ) در بيان صفات سلبيه در هشت مبحث . 3 ) در بيان صفاتى كه متعلق بافعال خالقست در سه مبحث . در مبحث سوم ازين باب مجلسى مسألهء جبر را به پنج وجه ، رد كرده و اختيار را بنابر مذهب اكثر اماميه و معتزله برگزيده است . 4 ) در نبوت و اثبات نبوت محمد ( ص ) . 5 ) در امامت . 6 ) اثبات معاد و دفع شبهه‌هاى معاد جسمانى و احوال عالم برزخ و شرايط و علامات قيامت و آنچه از مطالب ديگر كه مربوطست بمعاد . در فصل نوزدهم ازين باب ايمان و اسلام و كفر و ارتداد و در فصل بيستم انواع گناه‌ها و توبه از آنها و بايستگى توبه مورد بحث قرار گرفته است . خاتمهء حق اليقين در بيان احوال عالم بعد از انقضاى امر قيامتست . اين كتاب بسال 1241 ه . ق در تهران چاپ شده و بعد از آن باز هم بطبع رسيده است . پسر ملا عبد الرزاق لاهيجى قمى بنام ميرزا حسن قمى ( م 1121 ه ) كه از بهترين شاگردان پدر خود بوده و بعد از پدر در قم مجلس درس داشته و همانجا درگذشته است ، چند كتاب معروف در كلام و حكمت دارد كه از آن جمله است شمع اليقين به فارسى كه در تهران بسال 1303 چاپ شده و از كتابهاى
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1478 | ذبيح الله صفا