و امامت و معاد . فياض اين كتاب را بسال 1058 بنام شاه عباس دوم نوشت و بعد از آن كتاب كوتاهترى كه در واقع تلخيصى است از گوهر مراد ، بنام سرمايهء ايمان در يك مقدمه ( منطق ) و پنج « اصل » تأليف كرد . اين هردو كتاب بسبب سادگى انشاء و مطلبها در ميان مبتديان علم كلام شيعه به صورت كتابهاى درسى رايجست .
فصول مختاره ( كتاب الفصول ) كه سيد مرتضى ( م 436 ه ) از دو كتاب استاد خود شيخ مفيد ( م 413 ) بنامهاى « المجالس المحفوظة » و « العيون و المحاسن » « 1 » انتخاب و تنظيم كرده بود ، درين عهد بدست آقا جمال خوانسارى ( م 1125 ه ) « 2 » با افزايشهايى در دو جلد به فارسى درآمد . جلد نخستين هفتاد ، و جلد دوم پنجاه و يك فصل دارد « 3 » .
كتاب تذكرة الائمه تأليف ملا محمد تقى بن مقصود على مجلسى ( م 1070 ه ) دربارهء ظهور پيامبر اسلام ( ص ) و اثبات نبوت او و امامت ائمهء معصومين ( ع ) در يك مقدمه و چهارده باب باضافهء خاتمه است . اين كتاب بشمارهء 3641 .
Or
در كتابخانهء موزهء بريتانيا ملاحظه شد . مؤلف ادعا كرده است كه مطالب كتابش بر كتابهاى متعدد از نصارا و براهمه و يونانيان و مجوس و كتاب جاودان خرد تصنيف هوشنگ دومين پادشاه دنيا و كتاب زمزم از تصنيفات زردشت و يسنا و ابستاغ ( اوستا ) متكى است « 4 » . . . و بهتر آن خواهد بود كه خوانندهء محقق براى آشنايى بيشتر با دعاوى او بكتاب ياد شده مراجعه كند .
و الله الهادى .
هامش
( 1 ) - اين هردو كتاب مجموعهء مشاجرات و خردهگيريهاى شيخ مفيد در رد بر مذهبهاى غير شيعى است .
( 2 ) - دربارهء او بنگريد به : روضات الجنات ، ج 2 ، ص 214 - 215 .
( 3 ) - فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 3 ، ص 564 - 565 .
( 4 ) - توضيح : آنچه در متن آوردهام كوتاه شدهء فهرست مشروحيست كه مؤلف تذكرة الائمه ذكر كرده است و از محرر اين سطور نيست . ضمنا بدانيم كه مقصود از كتاب زمزم گاتاهاى زردشت است .