ملاقات گرامى در آتش التهاب مىباشد ، درين وقت كه كسى روانهء حضور بود بتحرير اين نميقة الوداد مبادرت نموده . . . » . اين مجموعه بزرگ است و قسمتى از آن در مخزن الانشاء ( ص 24 - 125 ) بسال 1273 ه . ق در تهران و بهرهيى ديگر بتنهايى در سال 1285 ه . ق در تهران و بخشى بنام انشاء الدرر در بمبئى چاپ شده است « 1 » .
كتاب سنگلاخ در لغت تركى است و مؤلف در ديباچهء آن گفته است كه چون از جوانى باز ديوان امير على شيرنوايى را مرور مىكرد بر آن شد كه تا معانى واژههاى تركى آن را توضيح دهد ، و اگرچه پيش ازو چند تن كتابهايى درين باب نوشتهاند ولى او درين باب بشرح و تفصيل بيشترى توجه كند ، و اين كار را در زمانى انجام داد كه وظيفهء وقايعنگارى دربار نادر شاه افشار بر عهدهء او بود . كتاب سنگلاخ را محمد خوئى براى عباس ميرزا فرزند فتحعلى شاه قاجار تلخيص كرد و آن را « خلاصهء عباسى » ناميد « 2 » .
مبانى اللغه يا مبادى اللغه پيشگفتاريست كه براى كتاب سنگلاخ در لغت ترك نگاشت و آن بسال 1910 در بمبئى بطبع رسيد « 3 » .
هامش
( 1 ) - دربارهء چاپهاى اين مجموعه بنگريد به الذريعه شيخ آقا بزرگ تهرانى ، جلدهاى 2 ( ص 392 و 394 ) و 3 ( ص 169 ) و فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 2 ، ص 274 .
( 2 ) - ايضا فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 2 ، ص 275 .
( 3 ) - ايضا فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 2 ، ص 275 .
لوبك ( آلمان ) - 1 مرادماه 1369 ذبيح الله صفا