انواع آثار منثور و موضوعات آنها
تنبيه پيش از آغاز كار خود درين جستار ، بايد بگويم كه اين مبحث از مجلد حاضر خلاف همين مبحث در جلدهاى پيشين بسيار مشروحست و آن بسبب وفور آثار در بعضى از انواع نثرست درين دوره . همين امر هم مرا ناگزيرساخت تا ضمن معرفى آثار منثور ( در هريك از انواع آنها ) بذكر مختصر احوال بعضى از مؤلفان و نويسندگان هم بپردازم و بعضى ديگر را جداگانه جزو نويسندگان اين دوره بشناسانم و اگر جز اين مىكردم اين بخش بسيار مفصل مىگرديد . پس خواننده مىتواند نام و نشان برخى از اهل قلم را كه در عهد صفويان مىزيستند درين جستار بهمراه آثارشان بيابد و گروهى ديگر را كه در همين مبحث اشارهء مختصرى بدانان شده است در شمار نويسندگان زمان بجويد و بشناسد .
* * *
نثر صوفيانه و عارفانه
بهنگام تحقيق در وضع تصوف و عرفان درين دوره اشارهيى طولانى دربارهء اثرهايى درين باب داشته « 1 » و ديدهايم كه بخش مهمى از آنها در شرح مثنوى مولويست ، پارهيى به فارسى و پارهيى بتركى . از ميان ديگر اثرها آنچه به فارسى و شايستهء نگرش است مىتوان چند كتاب زيرين را كه پيش ازين معرفى نكردهام نام برد :
خلاصة المعارف كتابيست در تصوف بطريقهء نقشبنديان تأليف آدم بن سيد اسمعيل موسوى كه در 1035 ه بتأليف آن در سرهند آغاز كرد و درين راه
هامش
( 1 ) - همين جلد ، ص 222 - 228