چون ملا طغرا در رسالههاى خود هميشه نثرى شاعرانه و غالبا توصيفى و متضمن استعارهها و تشبيههاى گوناگون و متواتر دارد پارسىگويان هند بدانها رغبتى بسيار نشان داده و در نتيجه بشرح و تفسير آنها توجه كردهاند به نحوى كه تقريبا همهء دفترهاى ياد شده داراى شرح هستند ، و آقاى سيد عارف نوشاهى در فهرست نسخههاى خطى موزهء ملى پاكستان ( ص 425 - 427 ) ضمن ذكر رسائل طغرا بشرحهاى آنها هم اشاره كردهاند .
اين نكته را هم نبايد فراموش كرد كه مجموعههاى كوچك و بزرگ رسالههاى ملا طغرا در كتابخانههاى هند و پاكستان بوفور يافته مىشود .
64 - ميرزا محمد يوسف قزوينى « 1 »
ميرزا محمد يوسف بيگ ( يا ميرزا يوسف ) قزوينى اصفهانى متخلص به « واله » فرزند محمد حسين خان قزوينى و برادر ميرزا محمد طاهر وحيد قزوينى مانند برادر از منشيان و شاعران معروف عهد خود بود و بامور دفترى و ديوانى روزگار مىگذراند . ميرزا محمد طاهر نصرآبادى دربارهء او نوشته است :
« ميرزا يوسف : آن جناب هم « 2 » برادر عاليجاه وقايع نويسند « 3 » ، مدتى
هامش
( 1 ) - دربارهء او بنگريد به :
* ضميمهء فهرست نسخههاى خطى فارسى كتابخانهء موزهء بريتانيا ، ريو ، ص 22 - 24 .
* تذكرهء روز روشن ، ص 888 .
* تاريخ تذكرههاى فارسى ، ج 2 ، ص 616 - 623 .
* رياض العارفين آفتاب راى ، ص 317 .
* تذكرهء نصرآبادى ، ص 82 و دربارهء برادرانش ميرزا فصيح و ميرزا طاهر به ترتيب ص 81 و 17 .
* فهرست منزوى ، ص 4150 .
( 2 ) - يعنى هم مانند ميرزا فصيح كه برادر بزرگ ميرزا طاهر وحيد بود .
( 3 ) - مقصود ميرزا طاهر وحيد است كه پيش از رسيدن بمرتبهء صدارت مدتى سمت وقايع نويسى را در دربار صفوى داشت .