نسخهء شمارهء
Add . 16 , 852
كتابخانهء موزهء بريتانيا « 1 » كه به ظاهر 32 و بواقع 31 دفتر دارد « 2 » ملاحظه و بعضى از دفترها بتمامى خوانده شد . در همهء دفترها شعرهايى بمناسبت آمده است و حتى غالب آنها با شعر آغاز شدهاند . همهء نوشتهها اعم از نظم و نثر اثر طغرا و برسم او بسيار مصنوع و همراه با اصرار در به كار بردن مجازها و استعارههاى بعيد است . وى در رسالهء « الهاميه » از ديوان شعر خود ( متضمن قصيده و غزل و قطعه و دو بيتى ) و از مجموعهء منشآتش نام برده و گفته است كه « با آنكه دو سه مرتبه جواهر خانهء سخن تاراج حوادث پذيرفته باز آنقدر هست كه صندوقكدهء افلاك را گنجايش آن نيست » و براستى آنچه از اثرهاى طغرا از دستبرد ايام در امان مانده و بما رسيده خود بسيارست و نام سى و يك رساله باضافهء يك رسالهء مكرر كه در نسخهء موزهء بريتانيا آمده اينهاست : 1 - جوش بلبل يا معيار الادراك 2 - فردوسيه 3 - تحقيقات 4 - مجمع الغرائب 5 - مرتفعات 6 - مرآت الفتوح 7 - الهاميه 8 - تذكرة الاتقيا 9 - تجليات 10 - كنز المعانى 11 - تاج المدايح 12 - مشابهات ربيعى 13 - خمسهء ناقصه 14 - مرآت الفتوح 15 - درخواست ملا ساطع بشاه بهادر براى يك جاگير ( كه بايد از مجموعه كه بنام طغراست حذف شود ) 16 - عنبرنامه 17 - رقعات ( متضمن چندين رقعه بمعاصران ملا طغرا كه در ميان آنان بنام كسانى مثل ميرزا سنجر و كليم كاشانى و بزمى و جز آنان بازمىخوريم ) 18 - كلمة الحق 19 - انوار المشارق 20 - خودكاسته 21 - آشوبنامه 22 - تعداد النوادر 23 - جوش بلبل 24 - جلوسيه 25 - پريخانه 26 - ضيافت معنوى 27 - گريهء قلم 28 - معراج الفصاحة 29 - چشمهء فيض 30 - ثمرهء طبى 31 - وجديهء جان 32 - نمونهء انشاء « 3 » .
هامش
( 1 ) - فهرست ريو ، ص 742 - 744 .
( 2 ) - زيرا رسالهء « جوش بلبل » يك بار در آغاز كليات آمده و بار ديگر در رديف بيست و سومين رساله .
( 3 ) - اگر درخواست ملا ساطع . . . را هم ازين مجموعه بكاهيم شمارهء دفترهاى كليات بعدد 30 تنزل مىيابد .