طبيعت ، خوش فهم ، دانا ، بجميع امور تواناست . بوكالت ملك جلال الدين « 1 » ملك نيمروز بكرات قيام مىنمود و درين ازمنه مرخص شده به زيارت بيت الله مشرف شده مراجعت نمود . الحق باقسام سخن قادرست و به همه روشى استاد ، حين مرور سيستان بصحبت وى رسيدم ، الحق از مستعدان زمانست و وى تتبع تحفة العراقين « 2 » كرده و تذكره الشعرائى نيز مىنوشت . . . » « 3 » .
44 - مير حيدر حسينى
مير حيدر بن على حسينى رازى از مؤلفان نيمهء اول سدهء يازدهم هجريست . وى كتاب مجمع التواريخ را بسال 1028 تأليف نمود و آن تأليفى نامنظم است از تاريخ ايران و سلاجقهء آسياى صغير و خانان قريم ( كريمه ) و عثمانيان و شاهان مسلمان هند « 4 » .
مؤلف در آغاز كتاب بسى و پنج سالگى خود اشاره كرده و گفته است كه از بدايت حال تا آن وقت كه سال 1028 بود اكثر اوقات را بمطالعهء تواريخ صرف نمود و در سال 1020 شروع بتأليف كتاب كرد و بسال 1028 جلد اول را بپايان برد و چون درين سال اخير سى و پنج ساله بود پس ولادتش بسال 993 ه اتفاق افتاد .
هامش
( 1 ) - ملك جلال الدين سيستانى از خاندان صفارى بود و چنان كه اوحدى بليانى صاحب عرفات العاشقين گفته « بفرّ دولت شاه عباس مالك ممالك موروثى خود » بود . و باز صاحب عرفات نوشته است كه « گويند در سنهء 1029 شاه عباس او را بقتل آورد . »
( 2 ) - تحفة العراقين از خاقانى شروانيست ، بشرح حالش رجوع كنيد ، و نام اين مثنوى كه صاحب عرفات بملك شاه حسين نسبت داده تحفة الحرمين است در شرح مسافرت مكهء او كه بسال 1017 هجرى سرود .
( 3 ) - تاريخ تذكرههاى فارسى ، ج 1 ، ص 608 .
( 4 ) - دو جلد ازين كتاب بشمارهء 1330 .Supplو 1331 .Supplدر كتابخانهء ملى پاريس موجودست ( فهرست آن كتابخانه ، ج 1 ، ص 327 - 328 ) . نسخه بسال 1279 ه . ق بدست همشهريم ملا آقا بابا شهميرزادى استنساخ شده است و نسخه ناقصى هم از آن بشمارهء 2136 در كتابخانهء مجلس شورى موجودست . و نيز دربارهء معرفى كتاب بنگريد بتاريخ تذكرههاى فارسى ، ج 2 ، ص 769 - 772 .