سلسلههاى پادشاهان چنگيزى و اولاد و اعقابش در مغولستان و اولوسهاى مختلف امپراطورى مغول و هروسپ شاهان ( ملوك الطوائف ) ايران بعد از انقراض ايلخانان . - تواريخ محلى در دوازده فرقه از پادشاهان مازندران و گيلان و خوزستان و لار و هرمز و شيروان و قرامان و ذو القدر و قراقويونلو و آققويونلو . - سلسلههاى محلى هند و عثمانيان و تيموريان ايران و هند تا جهانگير . - صفويان تا رويدادههاى 998 هجرى « 1 » .
41 - ظهورى ترشيزى « 2 »
از پيشوايان نويسندگان نثرهاى ادبى در عهد مورد مطالعهء ما ظهورى ترشيزى شاعر مشهوريست كه بپنج قسمت از نوشتههاى خود معروفست و آنها عبارتند از : 1 ) ديباچهء نورس ، و نورس نام رسالهييست كه ابراهيم ثانى عادلشاه ( 987 - 1035 ه ) دربارهء موسيقى هندى نوشته ؛ 2 ) گلزار ابراهيم در ستايش ابراهيم عادلشاه مذكور كه ظهورى با همكارى ملك قمى فراهم آورد ؛ 3 ) خوان خليل كه آن هم بهمكارى ملك قمى در ستايش ابراهيم عادلشاه نوشته شده است ؛ 4 ) مينا بازار در وصف بازارى كه عادلشاه در پايتخت خود بيجاپور ساخته بود ؛ 5 ) رقعات يا « پنج رقعهء » ظهورى كه به « تبسم شهدا » نيز مشهورست و اين نام اخير را بمناسبت نخستين كلام مجموعه يعنى « شهيد تبسم ديت عشوه خون بها » بدان دادهاند .
اين نثرها بسرعت و گويا از همان عهد نويسنده مورد توجه پارسىنويسان هند و سرمشق كارشان قرار گرفت و به همين سبب بارها و بارها طبع شد خاصه سه نثر نخستين كه به « سه نثر ظهورى » معروفست .
نخستين چاپهاى اين نثرها عبارتند از : سه نثر ظهورى لكهنو 1846
هامش
( 1 ) - فهرست موضوعى اين كتاب را بتفصيل در فهرست ريو ، ج 3 ، ص 886 - 887 مىتوان خواند .
( 2 ) - دربارهء او بنگريد به همين جلد ، ص 977 - 988 .