تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1680

مساهمون:

ص١٦٨٠
آغاز جلد ششم تا رويداده‌هاى سال 1001 هجرى . اين كتاب بسبب اشتمال بر اطلاعات موثق و مشروح راجع به بدايت حال سلسلهء صفوى و عدهء زيادى از رجال ادب و شعر و هنر ، از مأخذهاى مهم و معتبرست . قاضى احمد وقايع را در اين كتاب بنظم سنواتى ثبت كرد و چنان كه در پايان جلد پنجم نوشته « چون سال پارس‌ئيل « 1 » باتمام رسيد ، اين مجلد خامس را تمام نمود و بعون الله الملك المعبود نود و سه سال تمام از سلطنت روزافزون سلاطين صفويه و دودمان مرتضويه كه به زمان مظهر موعود متصل گردد سمت تحرير يافت » و سپس اظهار اميدوارى كرد كه « چون پادشاه ( يعنى شاه عباس يكم ) هنوز جوانست و حوادث مختلف در پيش ، دربارهء او تاريخى على حده و مجلدى تازه در قيد كتابت درآورد » و بعيد نيست كه مجلد ششم را به همين قصد آغاز كرده و وقايع يك سال و اندى را هم نوشته و سپس كار را از دست فروهشته باشد . قاضى مير احمد در تأليف خلاصة التواريخ گذشته از مشاهدات و اطلاعات خود از چند كتاب نيز استفاده كرد مانند لب التواريخ مير يحيى سيفى و حبيب السير خواندمير و جهان‌آراى قاضى احمد غفارى و بويژه احسن التواريخ حسن بيگ روملو . از جلد پنجم اين كتاب نسخه‌هاى كافى موجود است . كتاب مهم و پرارزش ديگر قاضى مير احمد قمى گلستان هنر است كه يك بار بسال 1006 تدوين شد و بعد در آن تجديدنظر كرده كتاب را بار ديگر تدوين نمود . و آن تذكره‌ييست در بيان حال هنرمندان مختلف از خوشنويسان و نقاشان و تذهيب‌گران و رنگ‌آميزان و صحافان و ديگر اصناف مشابه كه مؤلف زمان بيشتر آنها را درك كرده و با عده‌يى از آنان رابطهء شاگردى يا آشنايى و دوستى داشته است . اين كتاب يك بار بوسيلهء استاد زاخودر بروسى ( 1947 ميلادى ) و بار ديگر بوسيلهء استاد مينورسكى بانگليسى ( 1959 ميلادى ) ترجمه و چاپ شد و از آن نسخه‌هاى خطى در دستست و فهرست تدوين ثانوى كتاب بدين شرحست : مقدمه در باب احداث قلم و پيدا شدن خط
هامش
( 1 ) - مقصود پارس ئيل سال 999 است .