شرح جنگى كه در روز نهم محرم سال 935 ميان شاه تهماسب و عبيد الله خان اوزبك در ولايت جام خراسان رخ داده نام او را جزو « معظم امراى قزلباش » به صورت « حسن سلطان روملو » آورده « 1 » و ضمنا چندبار او را با عنوان مورخ « حسن بيگ مورخ روملو » ياد كرده است « 2 » .
او خود يك جا اشارهيى دارد بر اينكه در جنگها با سمت قورچىگرى خدمت مىكرده است . از آن جمله در يورشى كه شاه تهماسب بسال 953 بگرجستان برد ، وى جزو قورچيان بود و نوشته است كه « در آن اوان راقم اين حروف حسن نبيرهء امير سلطان روملو با جمعى از قورچيان روملو و چينى با فوجى از گبران بىايمان ( مقصود مسيحيان گرجى است ! ) دوچار گشته اين كمينه باتفاق شاهقلى نام قورچى چينى حمله كرديم ، ايشان را متفرق ساخته و جمعى را مجروح و بيروح كرده اسير چند گرفته معاودت نموديم ، غازيانى كه رفيق ما بودند از كمال دلاورى يك قدم پيش ننهادند ! » « 3 » .
ملازمت حسن بيگ با اردوى تهماسبى چند سال زودتر ازين آغاز شده و سالها بعد از آن امتداد يافته بود . گذشته از اشارهيى كه اسكندر بيگ تركمان دربارهء حضور حسن بيگ روملو در واقعهء جنگ شاه تهماسب با عبيد الله خان اوزبك ( سال 935 ه ) دارد ، خود حسن بيگ تاريخ ابتداى اين ملازمت را باستمرار ، سال 948 ه ذكر كرده يعنى سالى كه شاه تهماسب براى سركوب علاء الدولهء اسمعيلى والى دزفول بجانب خوزستان لشكر كشيد . وى مىنويسد :
« راقم حروف حسن روملو از وقت نهضت شاه دينپناه بدزفول ( - 948 ه ) تا اين سال كه تاريخ هجرى بسنهء ثمانين و تسعمائه ( 980 ه ) رسيده است در جميع اسفار همراه اردوى گردون شكوه بوده اكثر وقايع را برأى العين مشاهده
هامش
( 1 ) - عالمآراى عباسى ، ص 54 .
( 2 ) - ايضا ، ص 27 و 46 و 99 .
( 3 ) - احسن التواريخ ، ص 316 .