و خطابهاى درخور يافتند . - دوم ميرزا محمود كه او نيز مانند برادر سفر هند اختيار كرد و در آنجا مقامى يافت و محمود پوره در اورنگآباد و محمود پورهء ديگر در برهانپور بنام اوست و او در اين جاى دوم به خاك سپرده شد « 1 » . ميرزا محمّد باذل پسر همين ميرزا محمود مشهديست كه در شاهجهانآباد ولادت يافت و در دوران پادشاهى عالمگير اورنگ زيب مدتى ملازم شاهزاده معزّ الدين بود و از جانب او حكومت كواليار يافت و تا آخر عهد اورنگ زيب در خدمت دولت سر مىكرد و پس از آن بدهلى بازگشت و آنجا بسال 1123 درگذشت « 2 » . وى شعر مىسرود و به عادت شاعران زمان بيشتر بغزلگويى اشتغال داشت اما شهرتش بسبب منظومهء حملهء حيدريست كه همچنانكه گفتهام بيست و چهار هزار بيت از آن را سرود و باقى را ميرزا ابو طالب فندرسكى اصفهانى تمام كرد . با اين حال مير عبد الرّزاق خوافى شاهنواز خان يك بار در مآثر الامرا عدد بيتهاى آن را چهل هزار و بار ديگر در بهارستان سخن نود هزار نوشته و مير غلامعلى آزاد هم در سروآزاد همين تخمين اخير را پذيرفته و تكرار كرده است و اين اختلاف در تعيين شمارهء بيتهاى حملهء حيدرى نشان از اختلاف نسخههاى آن مىدهد . حمله بدين بيت آغاز مىشود :
بنام خداوند بسياربخش * خردبخش دينبخش ديناربخش
و گوينده سبب نظم اين منظومه را بدينگونه بيان كرده است كه : شامگاهى تنها از همدمان و دور از ياران توسن خيال را بآهنگ صيد غزال غزل بهر سو جولان مىداد
هامش
- * فهرست كتابخانهء بودلئن ، ص 518 - 519 .
* فهرست نسخههاى فارسى در موزهء بريتانيا ، ج 2 ، ص 704 .
* ضميمهء فهرست نسخههاى فارسى در موزهء بريتانيا ، ص 211 - 212 .
*Sprenger , Oud Catalogue , p . 150* فهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ، ج 3 ، ص 404 - 405 .
( 1 ) - دربارهء ميرزا محمد طاهر وزير خان و خاندانش مخصوصا بنگريد بمآثر الامرا ، ج 3 ص 936 - 940 .
( 2 ) - ماده تاريخ وفاتش را « جامهر على بجنتش داد » ( 1123 ) يافتند .