نكرد . اته نام اين منظومه را « پادشاهنامه » نوشته است « 1 » . اين بيت مير يحيى بديوانى مىارزد و نوشتهاند كه بر سنگ مزارش نقش شد :
اى كه از دشوارى راه فنا پرسى مپرس * بسكه آسانست اين ره مىتوان خوابيده رفت
اين رباعى هم از مير يحيى است :
از باغ جنان فتاده در دام عذاب * آدم ز پى گندم و ما بهر شراب
مرغان بهشتيم عجب نبود اگر * او از پى دانه رفت و ما از پى آب « 2 »
دوم « ظفرنامهء شاهجهانى » اثر حاجى محمد جان مشهدى متخلص به « قدسى » ( م 1056 ه ) شاعر مشهور دربار شاهجهان كه ترجمهء حالش را خواهيم ديد . اين منظومه كه چنين آغاز مىشود :
بنام خدايى كه داد از شهان * جهان پادشاهى بشاه جهان
در جزو كليات قدسى موجود و مركّب از قسمتهاى مجزّا از يكديگر است مربوط بجلوس شاهجهان و احوال خاص او و چند حادثه از آغاز پادشاهيش « 3 » .
سوم « شاهنشاهنامه » از ابو طالب كليم ( م 1061 ه ) كه در بعضى از نسخهها و از آن جمله در نسخهء موجود در موزهء بريتانيا بشمارهء
Or , 357
پادشاه نامه و در نسخهء كتابخانه اود « شاهنشاهنامهء كليم » « 4 » و در پارهيى نسخهها شاهجهاننامه نام دارد و در حدود پانزده هزار بيت است و جز مقدمات معمول منظومهها قسمتى از آغاز آن بسرگذشت تيمور و فرزندان و جانشينانش تا ظهير الدين بابر و همايون پادشاه اختصاص يافته و در باقى از زادن شاهجهان و زندگانى وى و دوران پادشاهيش از مرگ جهانگير تا فتح تبّت بدست ظفر خان احسن ( بسال 1046 - 1047 ه ) سخن رفته است . اين منظومه بدينگونه آغاز مىشود :
هامش
( 1 ) - ايضا تاريخ ادبيات فارسى ، ص 64 .
( 2 ) - دربارهء مير يحيى كاشى بنگريد به : نتايج الافكار ، بمبئى 1336 ، ص 788 - 789 ، روز روشن ، تهران 1343 ، ص 943 - 944 .
( 3 ) - نسخهء كليات قدسى در كتابخانهء موزهء بريتانيا بشمارهءOr . 323( 4 ) -Sprenger , Oud Catalogue , p . 454