بنّا بود « 1 » ، و استاد محمّد رضا خوانسارى كارگرى مىنمود « 2 » ، و امير بيگ معاصر شاه صفى و شاه عباس ثانى قصّابى داشت « 3 » و ملا قدرتى اصفهانى بزّازى « 4 » و ملك محمّد اصفهانى صحافى « 5 » و امير جعفر كاشى معلّمى « 6 » و محمد طاهر اصفهانى شعر - بافى مىكرد « 7 » و ازينگونه شاعران كه هريك با پيشهيى امرار معاش كنند بسيار بودند و در ميان آنان بعضى در صف هنرمندان معروف عهد خود قرار داشتند مثلا صادقى بيگ افشار كتابدار شاه عباس كه بعد ازين دربارهء او سخن خواهد رفت خوشنويسى بود كه بازرگانان هر صفحه از رقم او را بسه تومان مىخريدند و بهندوستان مىبردند « 8 » ؛ و رمزى كه شرح حالش را خواهيد ديد منبّتكار ماهرى بود « 9 » .
اشتغال اينهمه از اهل حرفه و صنعت بشعر صريحا معلوم مىدارد كه چگونه آرزوى شاعرى براى نمودن برترى نفسانى ، همهء دلها را فروگرفته بود . براى بعضى شغل شاغل بود و براى برخى ديگر وسيلهء تفريح خاطر ، و حتى بعضى ازين گويندگان كه نامشان بخشنامهوار در تذكرهها گردان شده در خواندن و نوشتن چندان مايهور و توانا نبودند و مهارت در شاعرى را بيشتر از راه معاشرت با شاعران و بحفظ داشتن گفتار اين و آن و بصرافت قريحه و طبع كسب مىكردند .
اما آنان كه شاعرى شغل و پيشهاشان بود بىزحمت و تعب تحصيل و تمرين بمقام بلند خود نمىرسيدند و مقبول خاص و عام نمىشدند . گاهى اين تحصيل و تمرين در يك خاندان بتمامى انجام ميشد . مثلا پسران ملا شمسا يعنى منصف و مقيما و شريفا همگى شاعر بودند « 10 »
هامش
( 1 ) - تذكرهء نصرآبادى ص 368 .
( 2 ) - ايضا ص 381 .
( 3 ) - ايضا ص 419 .
( 4 ) - ايضا ص 421 .
( 5 ) - ايضا ص 423 .
( 6 ) - ايضا ص 297 .
( 7 ) - ايضا ص 423 .
( 8 ) - ايضا ص 39 - 40 .
( 9 ) - ايضا ص 373 .
( 10 ) - ايضا ص 251 .