ميرزا قاسم فرشته درين باب مىنويسد : « چون كاشف اسرار ازلى شاه نعمة اللّه ولى در سنهء اربع و ثلثين و ثمانمائه در قريهء ماهان وديعت حيات سپرده بحظاير قدس تشرّف فرمود ، شاه خليل اللّه نيز مع مخدومزادههاى ديگر شاه حبيب اللّه غازى و شاه محب اللّه بدكن تشريف حضور ارزانى فرمود . شاه حبيب اللّه بدامادى سلطان احمد شاه « 1 » اختصاص يافت و شاه محبّ اللّه بدامادى شاهزاده علاء الدّين « 2 » معّزز گشت . . . و على اىّ حال به اين وصلت اولاد شاه خليل اللّه با على مراتب دنيوى فايز گشته صاحب اعتبار گشتند . . . » حبيب اللّه به كار ارشاد پرداخت و محبّ اللّه در كار - هاى ديوانى و لشكرى مرتبهء بلند يافت و در اختلافهاى اواخر روزگار بهمنيان دخالت مىورزيد و عاقبت در همان انقلابها بسال 864 كشته شد « 3 » .
بهرحال اين نكته روشنست و پيش ازين هم در بيان حال بعضى از شاعران مانند حكيم آذرى « 4 » و نويسندگان مثل خواجهء جهان عماد الدين محمود « 5 » ديدهايم كه در دربار پادشاهان مذكور گروهى از اهل ادب و شعر و نثر فارسى بسر مىبرده و از بخششهاى آنان برخوردار بودهاند و درين باب شواهد بسيار در كتابها پراگنده است .
سلسلههاى عماد شاهى دربرار ( 890 - 980 ه ) ، و بريد شاهى در بيدار ( 898 - 1018 ه ) ، و قطب شاهى در گلكنده ( 918 - 1098 ه ) ، و عادل شاهى در بيجاپور ( 895 - 1097 ه ) ، و نظامشاهى در احمدنگر ( 896 - 1004 ) كه جاى بهمنيان را در دكن گرفتند و اصل بيشتر آنان و بزرگان درگاهشان هم به ايران مىرسيد ، با همان رجال دستگاه بهمنى و با همان زبان فارسى و همان فرهنگ ايرانى آميخته
هامش
( 1 ) - مراد احمد شاه ثانى بهمنى است كه از 838 تا 862 ه پادشاهى مىكرد .
( 2 ) - مراد علاء الدين همايونشاه بهمنى است كه بعد از پدرش احمد شاه از 862 تا 865 سلطنت نمود .
( 3 ) - تمام اطلاعات مربوط بفرزندان شاه خليل اللّه كه در تاريخ فرشته آمده عينا در طرائق الحقائق ج 3 ص 38 ببعد با ذكر مأخذ نقل شده است .
( 4 ) - همين كتاب ، ج 4 ص 323 - 333 .
( 5 ) - همين كتاب ، ج 4 ص 499 - 514 .