اين كتاب را « نعمة اللّه فى لغة الفرس » ناميده است « 1 » . وفات نعمة اللّه رومى بسال 969 ه اتفاق افتاد . ازين لغتنامه نسخههاى متعدد در كتابخانها موجودست .
[ لغت مثلّث ]
ديگر لغت مثلّث است از فارسى بتركى تأليف محمّد بن بدر الدّين منشى ( م 1001 ) . درين لغتنامه واژههايى ضبط شده كه بيك املاء نوشته مىشود ولى برحسب اصوات بسه گونه تلفظ مىشود . مؤلف آن يعنى محمد بن بدر الدين آق - حصارى صارو خانى بوده و شعر فارسى مىسروده و در شعر « منشى » تخلص مىكرده است . وى دربارهء لغت مثلّث كه در آن با روش ابتكارى خودكار كرده و آن را بسال 991 ه بپايان برده ، مىگويد :
مثلث هست فكر بكر منشى * كسى ديگر نكرد اين شيوه در كار
بود تاريخ تا روز قيامت * بطعن بىحدش مخراش اى يار
[ جنان الجنان ]
از تأليفهاى ديگر محمد منشى لغتنامهييست فارسى بنام جنان الجنان كه آن را بسال 993 ه تنظيم كرده و دربارهء تاريخ آن گفته است :
بوى تاريخ آيدت فايح * نشر اين روضه را چو طى نكنى
ولى اثر اساسى و مهمش تفسير قرآنيست بنام نزيل التنزيل و معروف به تفسير المنشى كه آن را بسال 981 بنام سلطان مراد خان عثمانى تأليف نموده و در پاداش عنوان « مشيخة الحرم النبوى » بوى ارزانى شده و او در مدينه مجاور بود تا درگذشت « 2 » .
« سودى بسنوى » شرح ديوان حافظ را به خواهش همين محمد منشى تأليف نمود .
[ الفاظ جليّه فى بيان لغات تركيّه ]
ديگر الفاظ جليّه فى بيان لغات تركيّه است از خواجه طبيب بخارى نقشبندى شامل لغتهاى تركى شرقى به فارسى و بحثى دربارهء دستور زبان تركى كه بنام ناصر - الدين محمد شاه غازى ( 1131 - 1161 ه ) از خانان فرارود در پنجاه فصل و يك خاتمه تنظيم كرد .
هامش
( 1 ) - كشف الظنون ، ستون 1965 .
( 2 ) - كشف الظنون ، ستون 459 و 1950 . تاريخ وفاتش را حاج خليفه يك بار 1000 ( ستون 459 ) و بار ديگر 1001 نوشت .