( اصول اربعمائة ) را شامل است باضافهء آنچه از گفتارهاى عالمان شيعى و سنى كه با مطالب كتاب در هر مقام مناسبتى داشت . مجلسى بر همهء مطالبى كه ازين مأخذها نقل و تلفيق كرده بود شرح و توضيح و تأويل نوشته و ازين راه دائرة المعارفى حاوى كليهء خبرها و حكمهاى فقهى و دستورهاى اخلاقى و اجتماعى و واجب و مستحب و مكروه و حرام و بيان مسائل اصولى و كلامى و جز آنها براى شيعهء دوازده امامى ترتيب داده است و ازينروى بايد آن را « فرهنگنامهء تشيع » دانست كه نه پيشتر و نه پستر از مجلسى بچنان هيأتى وجود نيافته بود . بهترين فهرست مطالب اين كتاب عظيم را شيخ عباس قمى در « سفينة البحار و مدينة الحكم و الآثار » آورده است و آن در نجف بسال 1352 تا 1355 ه ق طبع شد . ابن يوسف شيرازى هم در فهرست كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار فهرست مطالب اساسى همهء مجلدهاى بحار را به فارسى مذكور داشته است « 1 » . ولى هنوز فهرست موضوعى دقيق و فهرست الفبائى مشروح اين كتاب فراهم نيامده است . همهء كتاب بحار يكبار از سال 1305 تا 1315 ه ق در تهران و سپس قسمتهايى از آن چندبار در تهران و تبريز طبع شد .
از ميان ديگر كتابهاى حديث كه مجلسى به عربى تأليف كرد يكى صراط النجاة است كه بسال 1136 ه ق در تهران بطبع رسيد و ديگر مرآة العقول فى شرح اخبار آل الرسول در دوازده مجلد كه طبع آن در تهران از 1317 تا 1325 ه ق زمان گرفت .
- از كتاب بحار الانوار او نيز در زمان حياتش گزيدهيى بنام « درر البحار » بدست محمد ابن محمد بن مرتضى ، برادرزادهء ملا محسن فيض كاشانى ترتيب يافت .
عبد اللّه بن نور اللّه بحرينى شاگرد مجلسى كه با استاد خود در جمع آوردن بحار - الانوار همكارى داشت ، خود نيز كتاب بسيار مشروحى در احاديث و اخبار دارد بنام « عوالم العلوم » كه به علت عظمت و كثرت مجلداتش به « العوالم الكبير » شهرت
هامش
( 1 ) - فهرست كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار ، ج 1 ص 210 - 215 .