تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
ديگر الايقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة شامل بيش از ششصد حديث و شصت و چهار آيهء قرآن‌كه با ترجمهء فارسى در قم چاپ شد ، و الجواهر السنيه فى الاحاديث القدسية كه يك بار در بمبئى بسال 1302 ه ق و بار ديگر در نجف بسال 1384 طبع شد . مقصود از احاديث قدسى خطابهاى الهيست شامل حكمت و موعظه كه به قصد تعليم و ارشاد و نه اعجاز بر پيامبر نازل شده و حر عاملى مدعيست كه او نخستين كسى است كه آنها را گردآورده و شايد وى در اين دعوى نظر بر علماى خاصه داشت و گرنه پيش ازو محيى الدين محمد بن على بن العربى ( م 638 ه ) يكصد و يك حديث مسند و غيرمسند قدسى را گردآورده و بسال 599 ذيل عنوان « الاحاديث القدسيه » تأليف كرده است « 1 » . و باز كتاب ديگرى را نام برده‌اند باسم « الاتحاف السنّيه بالاحاديث القدسيه » تأليف شيخ محمد معروف به عبد الرؤف المناوى الحدادى ( م 1035 ه ) در دو باب كه باب اول آن متضمن حديثهاييست كه با « قال اللّه » آغاز مىشود و باب دوم حديثهايى كه متضمن گفتار خداونديست « 2 » . چهارمين كتاب از « كتب اربعهء متأخرّه » بحار الانوار است از ملا محمد باقر مجلسى ( م 1110 ه ) ملا باشى دوران شاه سليمان و شاه سلطان حسين صفوى و صاحب مؤلفات بسيار به عربى و فارسى در نيايشها و حديث و شرحهايى بر كتابهاى پيشين شيعه . مهمترين آن اثرها كه آخرين و مشروحترين كتب از « واپسين كتابهاى چهارگانه » شمرده مىشود بحار الانوار است . اين كتاب مجموعهء كلانيست از همهء حديثها و خبرها و نظرهاى مقبول شيعه با شرحها و اضافات بسيار بر آنها . اين كتاب عظيم در بيست و پنج مجلد بزرگست و هم از روزگار مؤلف محل توجه عالمان شيعه گشت چنان كه دفترهاى آن را همين كه پرداخته و آماده مىشد دست بدست مىبردند و از آنها نسخه‌ها برمىداشتند . بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار گذشته از خبرهايى كه در « كتابهاى چهارگانهء پيشين » شيعه نقل شده بيشتر اصلهاى چهارصدگانه
هامش
( 1 ) - كشف الظنون ، ستون 14 . ( 2 ) - ايضا همان كتاب ، ستون 7 .