« هضم رابع » تعبير نموده است « 1 » .
4 ) شيخ محمد حسن معروف به حرّ العاملى ( م 1104 ه ) صاحب كتاب مشهور امل الآمل از عالمان اخبارى سدهء يازدهم هجرى بود كه از وى تأليفات بسيار بر جاى مانده و از آن جمله است « الرّد على الصوفيه » يا « اثنى عشريه » در دوازده باب .
حرّ در اين رساله نزديك بيكهزار حديث در ردّ بر صوفيه ( ؟ ) نقل كرده است « 2 » . وى با حكيمان و اصوليان نيز ستيزه مىكرد و حتى شهادت كسانى را كه بفراگرفتن علم اصول سرگرم بودند و يا كتابهاى وابسته به اين دانش را مىخواندند نمىپذيرفت « 3 » .
5 ) ملا احمد تونى بشرويهيى در مشهد مجاور و با حرّ عاملى مذكور معاصر بود . وى نيز رسالهيى در تحريم غنا و دفترى « فى الرّد على الصوفيه » داشت « 4 » .
6 ) ملا محمد باقر مجلسى كه پيش ازين مخالفت او را با اهل طريقت ذكر كردهام ، در باب ذكر از كتاب عين الحيوة شرحى در نقض متصوفه نگاشته است .
7 ) محمد اسمعيل بن محمد حسين مازندرانى معروف به « خواجويى » ( م 1173 ه ) رسالهيى فارسى دارد بنام « الرّد على الصوفيّه » كه گويا همان باشد كه در روضات الجنات باسم « الرد على الصوفية الملعونة » ضبط شده و آن هم به فارسى است « 5 » .
8 ) به ملا احمد بن محمد اردبيلى « 6 » مشهور به « مقدس اردبيلى » ( م 993 ه ) كتابى فارسى بنام حديقة الشيعه نسبت داده مىشود كه قسمتى از آن در ردّ تصوف و بدگويى از صوفيان و انباشته از حديثهاى مجعول دربارهء آنانست . انتساب چنين
هامش
( 1 ) - روضات الجنات ، ج 6 ، ص 80 - 81 .
( 2 ) - امل الآمل ، حر عاملى ، نجف 1385 ه ق ، ج 1 ص 144 .
( 3 ) - دربارهء او و اثرها و انديشههايش بنگريد بمقدمهء امل الآمل و به روضات الجنات ، ج 7 ، ص 96 - 105 .
( 4 ) - امل الآمل ، ج 2 ، ص 23 .
( 5 ) - روضات الجنات ، ج 1 ، ص 114 - 119 .
( 6 ) - طرائق الحقائق ج 1 ص 99 ؛ فهرست كتابخانهء دانشگاه تهران ج 3 ص 601 - 602 .