بودهاند « 1 » . اين فرقهء اسمعيلى براى مرعوب ساختن مخالفان خود يا كشتار آنان از جانبازانى بنام « فدايى » استفاده مىكردند كه سرگذشت آنان و كارهايى كه در اين راه انجام دادهاند مشهورست . پيشروان فرقه ضمن تربيت فدائيان و به قصد القاء مطالبى بدانان در نوعى از حالت بىخبرى ، بنابر مشهور از حشيش استفاده مىكردند .
به همين سبب از قرن ششم هجرى پيروان طريقهء نزاريه را در سوريه « حشيشيّه » و « حشّاشين » نام دادند و همين نامست كه بوسيلهء جنگجويان صليبى به صورت اسم عام اسمعيليان باروپا برده شد « 2 » .
دربارهء اينكه چگونه بعضى از داعيان نزاريه بفدائيان بنگ مىخورانيده و آنان را در عوالمنى كه به بهشت تشبيه يا تعبير مىكرده سير مىدادهاند ، پيش ازين اشارهيى داشتهام « 3 » ، و نيز در آنجا گفتهام كه ماركوپولو « 4 » در شيوهء تربيت فدائيان و بهشت حشّاشين شرحى در سفرنامهء خود آورده است « 5 » . توضيحات ماركوپولو در آن سفرنامه با شرحى كه ديگر مؤلفان غربى و نگارندگان شرقى آوردهاند نيز سازگار است و از آن جمله با آنچه « آرنولد لوبكى » « 6 » ذكر كرده است « 7 » .
استعمال حشيش و بنگ بعد از دورهء صفوى همچنان برواج خود در ميان ايرانيان ادامه داد و براى كيف و التذاذ به كار رفت . ناظم الاطبّاء نفيسى ( 1263 - 1342
هامش
( 1 ) - دربارهء نزاريه بنگريد به همين كتاب ، ج 2 ، چاپ پنجم ، 2536 شاهنشاهى ص 168
( 2 ) - اين نام حشاشين بعدها به صورتassassin ( s )در زبان فرانسوى تغيير يافته است بمعنى قاتل .
( 3 ) - همين كتاب ، ج 2 چاپ پنجم ص 174 - 175 .
( 4 ) -Marco poloجهانگرد ونيزى ( 1254 - 1323 م ) كه تمام آسيا را تا سوماترا سياحت كرد .
( 5 ) - سفرنامهء ماركوپولو ، چاپ لندن ، 1938 ميلادى ، ج 1 ص 40 ببعد .
( 6 ) -Arnold de Lubeck , Chronicon Slavorum , IV , 16 .( 7 ) -Encyclopedie de l'Islam , nouvelle edition , art . Hashishyya , par B . Lewis , tome III , p . 275 - 276