امير علاء الدوله را به اسفراين نسبت داده و دربارهء پسر عمش « امير فيروز شاه » كه از امراى دولت تيمورى بوده ، نوشته است كه « مكنت و عظمت امير فيروز شاه خود اظهر من الشمس است » و اين نشاندهندهء ثروت و شهرت خاندان دولتشاه است در قرن نهم در خراسان . پدر امير دولتشاه يعنى امير علاء الدوله بختيشاه هم در شمار امراى دولت تيمورى بوده و در خراسان مقام و مرتبتى داشته ولى بقول امير عليشير در اواخر حيات « دماغش پريشان شد » و ديگر ازين بيش از او اطلاعى نداريم . اجداد و آباء دولتشاه نيز چنان كه خود در كتابش تصريح نموده از جملهء امراى خاندان تيمورى بودهاند .
تاريخ ولادت امير دولتشاه بصراحت معلوم نيست ، ولى چنان كه او در پايان تذكرة الشعراء ذكر كرده آن را در سال 892 باتمام رسانيده و در مقدمهء كتاب دوبار به پنجاه سالگى خود مقارن تأليف آن كتاب اشاره نموده « 1 » ، پس بايد قاعدة ولادتش در سال 842 ه . يا در حدود آن سال اتفاق افتاده باشد . تاريخ وفات او چنان كه چارلزريو از مرآت الصفا نقل و ذكر نموده « 2 » بسال 900 ه اتفاق افتاده است .
چنان كه از اشارات دولتشاه در تذكرة الشعرا ، و از توضيح امير عليشير نوايى در مجالس النفائس مستفاد مىشود ، امير دولتشاه خلاف شيوهء آباء و اجداد كه كارشان ملازمت درگاه سلاطين بود « بضرورت پاى از آن كرياس منيع دركشيد » « 3 » و « سررشتهء فقر و قناعت و دهقنت بدست آورد و مدت ايام زندگانى كه نقد عمر عبارت از آنست ، بكسب فضائل و كمالات كه زيب و زينت انسانست ، ايثار كرد » « 4 » و در شمار اهل ادب و تحقيق درآمد و بعد از آنكه چندگاهى از دوران جوانى را بقول خود در جهل و بطالت بسر آورده بود ، بدنبال تحصيل فضائل رفت و چون سالهاى عمرش به پنجاه رسيد قلم نسيان بر آنچه بود كشيد و براى آنكه فرصت فائت را باثرى پايدار جبران كند
هامش
( 1 ) - تذكرة الشعرا ص 14 و 15
( 2 ) - فهرست نسخ فارسى موزهء بريتانيا ، ج 1 ص 364
( 3 ) - تذكرة الشعرا ص 16
( 4 ) - مجالس النفائس ( لطائفنامه ) ص 108