ارجمند را تصدّى نمود . . . » و ازين گفتار معلومست كه افضل الدين تركه ترجمهء ملل و نحل را بتشويق ميرزا سلطان محمد متعهد شده و بنابراين قاعدة بايد در مدت ملازمت آن شاهزاده يعنى در سنين ميان 846 و 851 اين خدمت را انجام داده باشد .
اين نكته در ذيل اين مقال گفتنى است كه القاب رجال خاندان تركه در نسلهاى متعاقب چند بار تكرار مىشده است و همين لقب افضل الدين بازهم در ميان افراد خاندان تركهء اصفهان ديده مىشود مثلا نياى صاحب ترجمهء ملل و نحل كه موضوع سخن ماست افضل الدين محمد نام داشت و در ميان اعضاى اين خانواده در دورهء تيمورى بازهم كسى بنام افضل الدين داريم و به همين سبب است كه در نسخ موجود ترجمهء ملل و نحل گاه اسم مترجم افضل الدين صدر تركهء اصفهانى و گاه افضل بن صدر تركهء اصفهانى ضبط شده است « 1 » چنان كه ترجمهء ملل و نحل شهرستانى هم مدتى باشتباه بپسر عم اين افضل الدين يعنى به صاين الدين على بن افضل الدين كه از كبار علما و قضات عهد تيمورى و مؤلف عدهيى كتاب و رساله به عربى و فارسى است ، هم منسوب گرديده بود « 2 » .
10 - عماد الدين محمود « 3 »
خواجهء جهان ، ملك التجار ، عماد الدين محمود بن محمد گيلانى ( و بقول ضعيفى :
هامش
( 1 ) - رجوع كنيد به متن و حاشيهء صفحهء ج از ترجمهء ملل و نحل ، چاپ دوم .
( 2 ) - و همين اشتباه دامن محرر اين اوراق را نيز گرفته است چنان كه در تاريخ نظم و نثر فارسى ذيل نام صاين الدين على تركهء اصفهانى مىبينيد . ( چاپ هشتم ، تهران 1353 ، ص 76 )
( 3 ) - دربارهء او رجوع شود به :
* تاريخ فرشته ، چاپ هند ، ج 1 موارد متعدد مختلف از ص 626 تا 707
* كشف الظنون ، ستون 1833 و 935
* تاريخ نظم و نثر در ايران ص 259 و 776
* گنجينهء سخن ، ج 5 از ص 256 ببعد
* متن و مقدمهء رياض الانشاء ، چاپ حيدرآباد ، 1948 ميلادى .
*E . Blochet , Catalogue des manuscrits persans , T . II , p . 400 - 401*Charles Rieu , Catalogue of the Persian Manuscripts , Vol . II , P . 527 - 528.