27 - هلالى « 1 »
بدر الدين هلالى استرابادى جغتائى شاعر مشهور و تواناى پايان عهد تيمورى است . نسب وى بتركان جغتايى مىكشيد و ولادت و نشو و نمايش در استراباد بود .
نامش را در بعض مآخذ نور الدين نوشتهاند « 2 » ليكن درست همانست كه ذكر كردهايم و گويا انتخاب تخلص « هلالى » هم از باب تناسب با نام شاعر بوده است . اتفاقا رعايت چنين تناسبى هم در عهد خود شاعر مطرح بوده ، سام ميرزا مىگويد : « وى بسيار بصحبت من مىرسيد ، يكبار گفت كه نوبت اول كه بملازمت مير عليشير رسيدم ، اين مطلع گفتم ، شعر :
چنان از پا فكند امروزم آن رفتار و قامت هم * كه فردا برنخيزم بلكه فرداى قيامت هم
و بر ايشان خواندم ، بسيار خوشش آمد ، پرسيد تخلص تو چيست ؟ گفتم هلالى . فرمود كه :
بدرى ! بدرى ! » « 3 » .
هامش
( 1 ) - دربارهء او رجوع كنيد بماخذ ذيل :
* احسن التواريخ روملو ، چاپ تهران بطبع افست ، 1347 شمسى ، ص 224
* حبيب السير تهران ، خيام ، ج 4 ص 361 - 362
* ترجمهء مجالس النفائس ( لطائفنامه ) ، تهران 1323 ص 242
* مجمع الفصحا ج 2 ص 55
* نتايج الافكار محمد قدرة اللّه گوپاموى هندى ، چاپ بمبئى ، ص 780 - 784
* تحفهء سامى ، سام ميرزا ، چاپ ارمغان ، تهران 1314 شمسى ، ص 90 - 94
* سلم السموات ، ابو القاسم كازرونى ، تهران 1340 ، ص 91
* آتشكدهء آذر بيكدلى چاپ بمبئى .
* مقدمهء ديوان هلالى جغتائى ، چاپ تهران 1337 ، بتصحيح مرحوم سعيد نفيسى . در اين مقدمه بمآخذ ديگرى كه دربارهء اين شاعر سخنى در آنها رفته ، و همهء آنها از مقولهء مكرراتست ، اشاره شد .
( 2 ) - از آن جمله در پارهيى از نسخ حبيب السير و نسخههاى چاپى آن .
( 3 ) - تحفهء سامى ص 91