ترتيب يافت . از جملهء كتب مهم درسى كه از ميان اين شروح مختلف بيرون آمد و تا زمان ما در تعليم حكمت معمول است شرح هدايهء قاضى مير حسين بن معين الدين ميبدى ( م 910 ه ) است .
كتاب هدايه را اثير الدين ابهرى شاگرد امام فخر رازى در سه مبحث منطق و طبيعى و الهى نوشت « 1 » و ميبدى شرح معروف خود را بر آن ترتيب داد و شرح ديگرى هم بوسيلهء صدر الدين محمد شيرازى بر آن ترتيب يافته است « 2 » .
بزرگترين و نامبردارترين حكيم در پايان عهد تيمورى جلال الدين محمد بن اسعد صديقى دوانى از مردم قريهء « دوان » از اعمال كازرونست . ولادتش بسال 830 در قريهء مذكور اتفاق افتاد و تحصيلاتش در شيراز سپرى شد و مجلس درس او نيز در همان شهر مستقر بود و مدتى در دوران تسلط پادشاهان آققويونلو بر ايران منصب قاضى القضاتى فارس بر عهدهء وى بود و در همان حال از تعليم غافل نبود و شاگردان معتبرى مانند كمال الدين حسين ميبدى يزدى شارح هدايهء ابهرى و جمال الدين محمود و سعد الدين اسعد پسر ملا جلال ، كه هر دو از همدرسان معروف حكمت در شيراز بودهاند ، زير دست او تربيت يافتند . پايان عمر استاد در زادگاهش دوان سپرى شد و او بسال 908 در آنجا درگذشت و قبرش همانجا باقيست .
از دوانى در حكمت و كلام و عرفان آثار متعدد بازمانده است . از آن جمله است اثبات الواجب كه بنام سلطان محمد فاتح در سال 886 نوشت و به صفت « قديم » موصوفست ، و كتاب ديگرى به همين نام دارد معروف به اثبات الواجب جديد . بر اين هردو كتاب چند حاشيه و شرح نوشته شده است . ديگر از اين گونه آثار ملا جلال است سه حاشيه بر شرح تجريد قوشجى و شرحى بر عقايد عضد الدين ايجى و رسالهيى در علم النفس و رسالاتى بنام افعال العباد ، افعال اللّه تعالى ، التصوف و العرفان ، تنوير المطالع قديم و تنوير المطالع جديد كه هر دو حاشيه بر شرح مطالع قطب الدين رازى است از مير صدر الدين دشتكى ، التوحيد ، الجبر و الاختيار ، شرح هياكل - النور شهاب الدين سهروردى . وى علاوه بر اينها در منطق و تفسير و مسائل رياضى و اخلاق
هامش
( 1 ) - همين كتاب ، ج 3 ، ص 255
( 2 ) - فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 3 ص 284 ؛ و نيز نگاه كنيد به كشف - الظنون ، ستونهاى 2028 - 2029