اين منظومه در 4450 بيت سروده شده و نظم آن در سال 699 هجرى انجام گرفته است .
ى : هشت بهشت ، اين منظومه را امير خسرو در جواب هفت پيكر نظامى ساخته و موضوع آن بعد از تحميدات و نعوت متداول ، عشق بهرام گور است با دلارام و سپس خشم گرفتن بر او و ساختن هفت گنبد بهفت رنگ و رفتن در هريك از ايام هفته بيكى از آنها كه محل سكونت يكى از معاشيق بهرام بود و شنيدن قصهيى ازو ، و سرانجام بگور افتادن بهرام در طلب گور ؛ و چنان كه مىبينيد موضوع اين منظومه با هفت گنبد نظامى تفاوتى ندارد . هشت بهشت را امير خسرو بسال 701 در 3352 بيت بانجام رسانيد « 1 » .
3 ) جواهر خسروى ، اين عنوان نام مجموعهيى است از اشعار امير خسرو در موضوعات مختلف متفاوت كه بيشتر در مسائل تفنّنى و اطّلاعات مختلف عمومى است و شرح آنها چنينست :
نصاب بدايع العجايب - گهريال امير خسرو كه منظومهء كوتاهيست در حساب انگشتان - مثنوى شهر آشوب مركّب از شصت و هفت رباعى - خالق بارى كه نصابى است براى زبان هندى و چون اولين بيت آن به « خالق بارى » شروع مىشود بدين نام مشهور شد و اين منظومه به چندين بحر است - چيستان مركب از قطعاتى بهندى .
خسرو دهلوى علاوه بر آثار منظوم خود كتابهايى بنثر دارد كه عبارتند از :
خزاين الفتوح معروف به تاريخ علائى در تاريخ سلطان علاء الدّين محمّد خلجى .
افضل الفوايد متضمّن ملفوظات نظام الدين اولياء مراد امير خسرو دهلوى .
رسائل الاعجاز يا اعجاز خسروى در ذكر قواعد انشاء زبان فارسى . اين كتاب را خسرو در سه مجلد بسال 719 هجرى پايان داده است .
خسرو دهلوى بىترديد بزرگترين شاعر پارسىگوى هند و يكى از شاعران شيرين
هامش
( 1 ) - :همه بيتش بگاه عرض شمار * سه صد و پنجه و دو و سه هزار
سال هجرت يكى و هفصد بود * كاين بنا برد سر بچرخ كبود