كارم بمراد خود چو نگذاشتهاى * مىرويم از آن سان كه توام كاشتهاى
*
اى كاش بسوى وصل راهى بودى * يا در دلم از صبر سپاهى بودى
اى كاش چو در عشق تو من كشته شوم * جز دوستى توام گناهى بودى
*
نى كرده شبى بر سر كويت گذرى * نى بوى خوشت به من رسيده سحرى
نى يافته از تو اثرى يا خبرى * عمرم بگذشت بىتو ، آخر نظرى !
*
اى كاش بدانمى كه من كيستمى * تا در نظرش بهتر ازين زيستمى
يا جمله تنم ديده شدى تا شب و روز * در حسرت عمر رفته بگريستمى
19 - سعدى « 1 »
الشيخ الامام المحقّق ، ملك الكلام ، افصح المتكلّمين « 2 » ابو محمّد مشرّف الدين
هامش
( 1 ) - دربارهء سعدى بمآخذ گوناگون مىتوان مراجعه كرد و مقالاتى كه چندين سال اخير دربارهء وى نوشته شده متعدد و ذكر همهء آنها از حوصلهء اين مختصر بيرونست . مهمترين مراجع و مقالاتى كه فعلا مراجعهء بدانها مورد توصيه است در ذيل نقل مىشود :
* شد الازار فى حط الاوزار عن زوار المزار ، معين الدين ابو القاسم جنيد شيرازى ، بتصحيح مرحوم محمد قزوينى و مرحوم عباس اقبال آشتيانى ، 1328 شمسى ص 461 - 463
* تاريخ گزيدهء حمد اللّه مستوفى ، چاپ آقاى دكتر عبد الحسين نوايى ص 734 - 735
* مجمل فصيح خوافى بتصحيح آقاى سيد محمود فرخ ، حوادث سال 691 - از صفحهء پيش
* مقدمهء على بن احمد معروف به بيستون بر كليات سعدى
* حبيب السير چاپ تهران ، ج 2 ص 561 ، 563 ، 564
* نفحات الانس جامى چاپ تهران ص 600 - 601
* تذكرة الشعراء دولتشاه سمرقندى چاپ تهران ص 223 - 232
* مجالس العشاق كمال الدين گازرگاهى منسوب به سلطان حسين بايقرا چاپ هند ص 123 - 126
* لطايف الطوايف فخر الدين على صفى سبزوارى ص 259
* مجالس المؤمنين قاضى نور اللّه ششترى چاپ تبريز ص 292 - 294
* هفت اقليم امين احمد رازى چاپ تهران ج 1 ص 196 - 203
* آتشكدهء آذر چاپ بمبئى ص 269 ببعد
* مرآة الخيال امير شير على خان لودى چاپ بمبئى ص 44 - 45
* رياض العارفين هدايت چاپ تهران 1316 ص 143 ببعد
* مجمع الفصحاء هدايت ج 1 ص 274 ببعد
* بهارستان سخن نواب صمصام الدوله مير عبد الرزاق چاپ مدارس ص 300 - 307
* تاريخ درست درگذشت سعدى بقلم مرحوم سعيد نفيسى ، مجلهء دانشكدهء ادبيات تهران شمارهء اول سال ششم ، مهر ماه 1337 ص 64 - 82
* سعدىنامه مشتمل بر چند مقاله دربارهء سعدى ، منطبعهء وزارت فرهنگ قديم ( - وزارت آموزش و پرورش كنونى ) بجاى شمارهء بهمن و اسفند مجلهء آموزش و پرورش سال 1316 شمسى
* مقدمههايى كه بر چاپهاى متعدد بوستان و گلستان و كليات سعدى نوشتهاند و از آن جمله مقدمهء گلستان سعدى بتصحيح مرحوم عبد العظيم خان قريب و مقدمهء بوستان سعدى بقلم آقاى محيط طباطبائى ؛ و همچنين است مقالات متفرق و متعدد و اشاراتى كه بتفاريق در از صفحهء پيش
كتب ادبى معاصران و فهارس و معاجم ادبا و فضلا و نظاير آنها ديده مىشود و از آن جمله است تحقيق شبلى نعمانى دربارهء شيخ كه در كتاب شعر العجم آورده است .
( 2 ) - القاب مذكور در متن از لقبهايى است كه بعد از وفات سعدى براى او در كتب ادبا ذكر شده .