كرد و اين ترجمه را بعدا ثابت بن قرّة الحرّانى اصلاح نمود . خواجه نصير الدين طوسى ترجمههاى كتاب الكرة و الاسطوانه را كه پر از اشتباه بود با شرح مشكلات اوطوقيوس و ترجمهء اسحق از چهارده شكل اول مقابله كرد و تمام مشكلاتى را كه در فهم مطالب آنها پيش آمده بود با استفاده از اطلاعات خود و شروح و توضيحاتى كه استادان ديگر داده بودند همراه ساخت و از اين راه بتحرير و تنقيح و تبيين معانى و مشكلات كتاب توفيق يافت .
2 - از ترجمهء كتاب تكسير الدايرهء ارشميدس هم خواجه تحريرى ترتيب داده و آن را بر آخر الكرة و الاسطوانه افزوده است .
3 - تحرير كتاب الكرة المحركة « 1 » در يك مقاله و 12 شكل هم از كارهاى خواجه است . اين كتاب را اوطولوقوس پيتانى « 2 » رياضىدان بزرگ قرن چهارم قبل از ميلاد نوشته و ثابت بن قرة الحرانى آن را به عربى درآورده و اصلاح كرده بود .
4 - كتاب مأخوذات ارشميدس در اصول علم هندسه كه ثابت بن قرة آن را ترجمه و ابو الحسن على بن احمد النسوى و ابو سهل ويجن بن رستم الكوهى رياضىدان بزرگ قرن چهارم تفسير كرده بودند ، در ميان طالبان علم رياضى جزء كتب متوسطات بود كه مىبايست بين كتاب اقليدس و المجسطى خوانده شود . خواجه با توجه باصل ترجمه و استفاده از تفاسيرى كه بر آن نوشته شده و با در نظر داشتن ارجاعاتى كه ارشميدس در اين كتاب بساير كتب و رسالات خود داده بود و همچنين با توضيح پارهيى از موارد دشوار اين كتاب را تحرير كرده است .
5 - كتاب المفروضات در سى و شش و در پارهيى نسخ در سى و چهار شكل .
اين كتاب را در غالب نسخ باسم ثابت و از تأليفات او ذكر كردهاند ليكن ترجمه يا اصلاحى است از كتاب المفروضات ارشميدس كه ابن النديم در كتاب الفهرست آن را جزو
هامش
( 1 ) -de la sphere en mouvement( 2 ) -Autolykus de Pythane