نوشته و در آغاز آن مراد از تأليف اين كتاب و موضوع آن را بتفصيل شرح داده است ، بدين نحو :
« . . . بزرگوار فرمان خداوند جهان سلطان عالم بركيارق بن ملكشاه برهان امير المؤمنين ببنده رسيد در معنى جوهرى كه صورت او مانندهء شبكهيى بود مجوّف ، و آن را از ميان نباتى بيرون آورده بودند و شكل آن نبات مانندهء آن شكل بود كه مهندسان آن را شكل اسطوانى خوانند ، الا آنك دو طرف او از ميان وى مقدارى باريكتر بود ، و جرم او دو طبقه بود ، طبقهء بيرونى مركب از مدوّرات خيزرانى ، چنانك سطوح آن مدورات محور آن استوانه را بزواياى قايم همى بريدند ، و طبقهء اندرونى او مركب بود از مستطيلات كه با محور موازى باشد الا آنك بر دو طرف از آن اندكى كژى بود تا بدان دو دايرهء كوچك كه بر كران بود همىپيوستند ، و فضاى اندرونى او سه قسم بود ، و اين مدورات طبقهء بيرونى هريك منقسم بود بسه قسمت و از هر دو طرف هر قسمى دو شاخ تولد كرده و آن شاخها شبكهوار بهم درآميخته و بر ميان اين شبكه بر آن جايگاه كه موضع محور اين شكلست جمله گشته . و فرمان بر آن جمله بود كه اندرين شكل تأمل بايد كرد تا چگونه تولد كردست ، و غرض طبيعت از كردن آن چيست و چه فايده است او را اندر ساختن آن . بنده امتثال فرمان كرد و بسمع طاعت پذيره رفت ، بر آن اعتقاد كه سعادت دنيا و آخرت مقرون بود با آن كسى كه طاعتدار آن فرمان بزرگوار بود ، و اندر آن معنى انديشه كرد و آن مقدار كه در قدرت او بود بازنمود و آنچ بدين اندكمايه معرفت او لايق بود ياد كرد ، اگر پسنديده آيد و محل رضا افتد ، سبب آن فرّ دولت و اثر سعادت خداوند جهان سلطان عالم باشد ، و از بزرگوار عنايت كه او راست در دانستن و استنباط كردن دقايق صنعهاى ايزد عز و جل ، و اگر بخلاف آن بود ، بر بندگان آن بود كه جهد كنند بر قدر توانايى خويش ، چنانك تقصير بصنع ايشان حوالت نتوان كرد . . »
عتبة الكتبة
مجموعهء منشآت مؤيد الملك منتجب الدين بديع ، على بن احمد الكاتب اتابك الجوينى منشى معروف سلطان سنجر سلجوقى و صاحبديوان رسائل او بدين نام مشهور است . از تاريخ ولادت و وفات منتجب الدين بديع الكاتب اطلاعى در دست نيست و بنابر آنچه در عتبة الكتبه ( ص 5 ) مىبينيم وى در حدود سال 516 كه مسلما آغاز جوانى او بود ، به قصد آموختن