تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 925

مساهمون:

ص٩٢٥
سيرت شاهان و وزيران و دبيران و در حكمت دانايان آورده است . در آغاز كتاب چنين آمده است : « قال الشيخ الامام ، بعد بدان اى ملك مشرق كه خداى تعالى بر تو نعمتهاى بسيار كرامت كرده است و شكر اين بر تو واجب و لازمست و هركه نعمت خداى عز و جل را شكر نكند نعمت بر وى زوال آيد و در تشوير و خجلت و تقصير بماند در قيامت و هر نعمت كه بمرگ سپرى شود آن نعمت را نزديك خردمندان قدرى نباشد ، اگرچه عمر دراز بود ، چون سپرى شود چه سود دارد . . . ، قدر نعمتى را بود كه باقى و جاودان بود ، آن نعمت جاويدان ايمان بود ، كه ايمان نعمت جاودانست ، و ايزد تعالى ترا اين نعمت داده است و تخم ايمان در سينهء پاك و دل عزيز تو نهاده است و پرورش آن تخم به تو گذاشته است . . . » نصيحة الملوك هم به عربى و هم بتركى ترجمه شده است . ترجمهء عربى آن موسومست به « التّبر المسبوك فى نصيحة الملوك » و مترجم آن ابن مستوفى يعنى ابو البركات مبارك بن احمد بن مبارك اربلى ( 564 - 637 ) است كه ترجمهء احوالش را ابن خلكان آورده است ، ترجمهء تركى نصيحة الملوك بنابر توضيح حاج خليفه در كشف - الظنون يك بار بدست محمد بن على معروف به عاشق چلبى ، و بار ديگر بدست علائى بن محب الشريف الشيرازى انجام گرفت و اين ترجمهء تركى ثانوى نتيجة السلوك نام يافت . ترجمهء ديگرى هم محمد بن عبد العزيز معروف به وجودى ( وفات بسال 1020 ) از نصيحة الملوك بتركى كرد « 1 » . كتاب نصيحة الملوك بسال 1317 در تهران طبع شده است . فضائل الانام من رسائل حجة الاسلام - اين اسم عنوان مجموعهء مكاتبات فارسى غزالى است كه يكى از اقرباى وى بعد از وفاتش گرد آورده است . ازين مجموعه نسخى در ايران و خارج ايران موجود است . درين كتاب نامه‌هايى از معاصران غزالى كه غزالى بر آنها جواب نوشته نيز وارد شده است و بهرحال مجموعهء ذيقيمتى است كه نه تنها بسيارى از نكات زندگانى آن مرد بزرگ را روشن مىكند بلكه نمونهاى بسيار خوبى از رسائل اخوانى و ديوانى فارسى را در نيمهء دوم قرن پنجم نگاه داشته و حفظ كرده است . نامه‌هاى غزالى درين مجموعه بعضى در دفاع از عقايد وى و تقرير مقالات
هامش
( 1 ) - دربارهء نصيحة الملوك رجوع شود به مقدمهء آقاى جلال الدين همايى استاد دانشگاه بر كتاب نصيحة الملوك ( تهران سال 1315 - 1317 ) كه بتصحيح ايشان طبع شده است .