تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 57

مساهمون:

ص٥٧
شمس الدين التتمش روى داد اسير و مقتول شد . قطب الدين ايبك نيز چندگاهى حكومت غزنين را بدست گرفت ليكن از تاج الدين يلدوز شكست يافت و بهند گريخت . ايبك از غلامانى بود كه سلطان معز الدين از تجار خراسانى در غزنين خريده و بر اثر لياقتى كه در او مشاهده كرده بود بمقامات عالى رسانيد و چند فتح از فتوحات معز الدين بر دست همين غلام برآمد و او بعد از فوت معز الدين محمد در عهد سلطنت غياث الدين محمود چتر و لقب سلطانى از پادشاه غورى يافت و در سال 602 در لاهور بر تخت سلطنت جلوس كرد و در سال 607 درگذشت و مدت سلطنت او با چتر و سكه و خطبه چهار سال و كسرى بود . بعد از فوت قطب الدين ايبك ممالك هند ميان چهار تن از مماليك غورى تقسيم شد بدين ترتيب : سند را ناصر الدين قباچه در تصرف آورد و دهلى به شمس الدين التتمش رسيد و ممالك لكهنوتى بملوك خلج رسيد و لاهور گاهى در تصرف ناصر الدين قباچه و گاه در تملك تاج الدين يلدوز و زمانى در تملك شمس الدين التتمش بود . ناصر الدين قباچه از بندگان معز الدين محمد بود كه بعد از كسب شهرت و امارت بدامادى ملك قطب الدين ايبك رسيد و بعد ازو مولتان و ولايت سند را تا لب دريا در تصرف آورد و پس از آن چندى در توسعهء متصرفات خود كوشيد و هنگام حملهء مغول بمولتان و محاصرهء آن در سال 621 مقاومت مردانه كرد و عاقبت پس از بيست و دو سال امارت در سال 624 بعد از شكست‌هايى كه از شمس الدين التتمش يافت خود را غرق كرد و مدت حكومت او بپايان رسيد . شمس الدين التتمش كه با عنوان سلطان حكومتى قوى در هندوستان ايجاد كرد ، هم از بندگان ترك بود كه نخست او را از تركستان ببخارا بردند و بخاندان صدر جهان فروختند و بعد از آن‌كه چند بار بمعرض خريد و فروش درآمد در دهلى بقطب الدين ايبك فروخته شد و داستان فروختن او بقطب الدين ايبك خود شرحى مفصل دارد كه منهاج سراج بتمامى آورده است « 1 » . التتمش بعد از وصول بمقامات مهم لشكرى و
هامش
( 1 ) - طبقات ناصرى ج 1 ص 518