ديوان وى از مدائح و زهديات و غزليات و قلندريات و رباعيات و مقطعات در دست است و بهترين طبع آن بتصحيح آقاى مدرس رضوى استاد فاضل دانشگاه تهران انجام گرفته و شامل 13346 بيت است . اين ديوان يك بار ديگر در تهران و يك بار نيز در بمبئى بطبع رسيده است . در مقدمهيى كه سنائى بر ديوان خود نوشته گفته است كه آن را باشارت يكى از دوستان خويش بنام احمد بن مسعود تيشه هنگامى كه از سفرهاى خود بازگشته و در مولد خود غزنين متوطن شده بود ، گردآورد . مقدمهء سنائى بر ديوان او و چند نامه از سنائى كه در ديوان وى نقل شده نمودارى از نثر استادانه و منشيانهء او و نمونهاى فصيحى از رسائل اخوانى فارسى در عهد ويست .
غير از ديوان مذكور چند مثنوى از سنائى بازمانده است كه باختصار هريك را نام ميبريم :
حديقة الحقيقة و شريعة الطريقة : كه آن را الهىنامه نيز مينامند « 1 » مهمترين مثنوى سنائى است كه شاعر آن را در بحر خفيف مخبون مقصور در ده هزار بيت و ده باب بنام بهرامشاه غزنوى سروده و در سال 524 شروع كرده و در 525 بپايان برده است « 2 » . سنائى در ابواب اين كتاب علاوه بر نعت خدا و رسول و آل و اصحاب او ابوابى را بعقل و علم و حكمت و عشق اختصاص داده است و در دو باب اخير كتاب از احوال خود و مدح بهرامشاه و صدور و اكابر دولت او سخن گفته است .
چون كتاب حديقه بپايان رسيد علماى ظاهربين غزنين و متعصبان قوم بر او اعتراض كردند و او ناگزير كتاب خود را به امام الاجل برهان الدين ابو الحسن على بن
هامش
( 1 ) - درين دو بيت از مولوى :ترك جوشى كردهام من نيمخام * از حكيم غزنوى بشنو تمام
در الهىنامه گويد شرح اين * آن حكيم غيب و فخر العارفينو نيز رجوع شود به كشف الظنون حاج خليفه چاپ تركيه ج 1 ص 161
( 2 ) -عددش هست ده هزار ابيات * همه امثال و پند و مدح و صفات
شد تمام اين كتاب در مه دى * كه در آذر فگندم اين را پى
پانصد و بيست و چار رفته ز عام * پانصد و بيست و پنج گشت تمام